---
title: "Meer soa's, minder testen: GGD ziet zorgwekkende paradox"
description: "Terwijl het aantal gonorroe- en syfilisinfecties in Nederland stijgt, daalt het aantal mensen dat zich bij de GGD laat testen. Bezuinigingen en een aangescherpt testbeleid liggen aan de basis van een patroon dat volksgezondheidsexperts zorgen baart."
category: "Binnenland"
category_url: https://dagpost.nl/categorie/binnenland
author: "Marieke van Leeuwen"
published: 2026-06-25T10:20:00.000Z
updated: 2026-06-25T10:20:00.000Z
canonical: https://dagpost.nl/artikel/meer-soa-s-minder-testen-ggd-ziet-zorgwekkende-paradox
tags: ["soa", "GGD", "seksuele gezondheid", "gonorroe", "syfilis", "RIVM", "volksgezondheid"]
---
# Meer soa's, minder testen: GGD ziet zorgwekkende paradox

Terwijl het aantal gonorroe- en syfilisinfecties in Nederland stijgt, daalt het aantal mensen dat zich bij de GGD laat testen. Bezuinigingen en een aangescherpt testbeleid liggen aan de basis van een patroon dat volksgezondheidsexperts zorgen baart.

Nederland kampt met een wrange tegenstelling op het gebied van seksuele gezondheid: het aantal soa's neemt toe, maar steeds minder mensen laten zich testen. Volgens deskundigen is dat een gevaarlijke combinatie.

## Minder bezoekers, meer infecties

Uit cijfers van het [RIVM](https://www.rivm.nl/nieuws/verdere-daling-aantal-consulten-bij-centra-seksuele-gezondheid) blijkt dat het aantal consulten bij de Centra Seksuele Gezondheid (CSG) van de GGD opnieuw is gedaald. Tegelijk stijgen de diagnoses van gonorroe en syfilis al jaren gestaag.

Vooral gonorroe komt steeds vaker voor: het aandeel positieve tests onder vrouwen bereikte recent het hoogste niveau sinds het begin van de registraties in 2003. Ook syfilis laat een hardnekkig stijgende lijn zien, met name onder mannen die seks hebben met mannen. Dat juist het aantal tests daalt terwijl de infecties toenemen, maakt dat besmettingen vaker onopgemerkt blijven.

## Nieuw testbeleid en aangescherpte criteria

Een belangrijke verklaring is het gewijzigde beleid van de GGD. Sinds begin 2025 worden mensen zonder klachten niet meer standaard op chlamydia getest; alleen bij symptomen of een besmette vaste partner volgt nog een test. Daardoor is het aandeel bezoekers dat op chlamydia wordt getest sterk gedaald.

Daarnaast zijn de toelatingscriteria voor een gratis soa-test bij de GGD aangescherpt. Wie ouder is dan 25 jaar en niet tot een risicogroep behoort — zoals mannen die seks hebben met mannen, jongeren onder de 25 of PrEP-gebruikers — wordt vaker doorverwezen naar de huisarts. Dat verhoogt voor een grote groep de drempel om zich te laten testen.

## Bezuinigingen onder de oppervlakte

De daling heeft ook een financiële kant. [Soa Aids Nederland](https://www.soaaids.nl/nl/professionals/actueel/nieuwsbericht/soa-zorg-bij-ggd-verder-onder-druk-minder-testcapaciteit-groter-risico-op-onbehandelde-infecties) waarschuwt al langer dat de budgetten voor de seksuele gezondheidszorg bij de GGD niet zijn meegegroeid met de kosten, terwijl er bovendien extra bezuinigingen aankomen. De organisatie vreest dat minder testcapaciteit leidt tot meer onbehandelde infecties.

Juist kwetsbare groepen — jongeren, mensen met een migratieachtergrond, lhbtiq+-personen en sekswerkers — leunen op de anonieme en gratis dienstverlening van de GGD. Bij doorverwijzing naar de huisarts, waar wel kosten en soms een eigen risico spelen, haken zij vaker af.

## Onbehandelde soa's: een sluipend risico

Het gevaar van onbehandelde soa's is reëel. Chlamydia verloopt vaak zonder klachten, maar kan bij vrouwen de vruchtbaarheid schaden. Syfilis kan op termijn ernstige schade aanrichten, en gonorroe wordt steeds resistenter tegen antibiotica, waardoor behandeling lastiger wordt.

De boodschap van deskundigen is dan ook simpel: wie twijfelt, laat zich testen — via de huisarts, of voor risicogroepen gratis bij de GGD. Condooms blijven de meest effectieve manier om besmetting te voorkomen. Want hoe minder er getest wordt, hoe groter de kans dat infecties zich onzichtbaar verspreiden.

## Bronnen

- [Verdere daling aantal consulten bij Centra Seksuele Gezondheid](https://www.rivm.nl/nieuws/verdere-daling-aantal-consulten-bij-centra-seksuele-gezondheid)
- [Soa-zorg bij GGD verder onder druk: minder testcapaciteit, groter risico op onbehandelde infecties](https://www.soaaids.nl/nl/professionals/actueel/nieuwsbericht/soa-zorg-bij-ggd-verder-onder-druk-minder-testcapaciteit-groter-risico-op-onbehandelde-infecties)
- [Thermometer seksuele gezondheid](https://www.rivm.nl/soa/rapportages/thermometer-april-2025)