---
title: "Raad voor Cultuur: AI-bedrijven moeten makers betalen voor hun werk"
description: "Bedrijven die teksten, beelden of muziek van makers gebruiken om hun AI te trainen, zouden daar een vergoeding voor moeten betalen. Dat adviseert de Raad voor Cultuur, het belangrijkste adviesorgaan van de overheid op cultuurgebied."
category: "Cultuur"
category_url: https://dagpost.nl/categorie/cultuur
author: "Lotte Bakker"
published: 2026-06-29T02:00:00.000Z
updated: 2026-06-29T02:00:00.000Z
canonical: https://dagpost.nl/artikel/raad-voor-cultuur-ai-bedrijven-moeten-makers-betalen-voor-hun-werk
tags: ["kunstmatige intelligentie", "Raad voor Cultuur", "auteursrecht", "kunstenaars", "AI"]
---
# Raad voor Cultuur: AI-bedrijven moeten makers betalen voor hun werk

Bedrijven die teksten, beelden of muziek van makers gebruiken om hun AI te trainen, zouden daar een vergoeding voor moeten betalen. Dat adviseert de Raad voor Cultuur, het belangrijkste adviesorgaan van de overheid op cultuurgebied.

De Raad voor Cultuur wil dat bedrijven kunstenaars en andere makers gaan betalen als hun werk wordt gebruikt om kunstmatige intelligentie te trainen. Dat staat in een advies van de raad, meldt de [NOS](https://nos.nl/l/2620752). De achterliggende zorg: AI-systemen slokken grote hoeveelheden bestaand creatief werk op, terwijl de makers daar doorgaans niets voor terugzien.

## Het probleem

Generatieve AI — die teksten, afbeeldingen of muziek kan maken — leert van enorme bergen bestaand materiaal. Veel van dat materiaal is gemaakt door schrijvers, illustratoren, fotografen en musici, vaak zonder dat zij daar toestemming voor hebben gegeven of een vergoeding voor krijgen. Tegelijk concurreren zij vervolgens met de goedkope, snel gegenereerde output van diezelfde systemen. Voor een toch al kwetsbare sector kan dat de inkomsten verder onder druk zetten.

## Wat de raad voorstelt

De Raad voor Cultuur pleit er daarom voor dat het gebruik van andermans werk voor AI-training niet gratis is. Makers zouden moeten worden gecompenseerd wanneer hun werk in de trainingsdata terechtkomt. Daarnaast vraagt de raad aandacht voor bredere bescherming van de creatieve sector, zodat menselijke makers niet worden weggedrukt door machinaal geproduceerd werk.

## De haken en ogen

Makkelijk is zo'n systeem niet. De grote vraag is hoe je in de praktijk bijhoudt wélk werk een AI-model precies heeft gebruikt, en hoe je bepaalt wat een redelijke vergoeding is. Ook de handhaving is ingewikkeld: AI-bedrijven zijn vaak internationaal, en trainingsdata zijn niet altijd te herleiden. Het advies is dan ook vooral een richting, geen kant-en-klare regeling — uitwerking vergt nader onderzoek.

## Bredere context

Het advies sluit aan op een discussie die in heel Europa speelt. Rond generatieve AI woedt een fel debat over auteursrecht: mag een bedrijf zomaar beschermd werk gebruiken om er een commercieel model mee te trainen? De Europese AI-wetgeving stelt regels aan AI-toepassingen, maar over de vergoeding van makers is het laatste woord nog niet gezegd. Brancheorganisaties in de creatieve sector dringen al langer aan op eerlijke betaling en op "mensgerichte" AI.

Het is nu aan de politiek — het kabinet en de Tweede Kamer — om te bepalen of en hoe het advies wordt opgevolgd. Voor veel makers, die de opmars van AI met argusogen volgen, kan dat antwoord het verschil maken tussen meeprofiteren van de techniek of erdoor worden ingehaald.

## Bronnen

- [Raad voor Cultuur wil dat AI-bedrijven kunstenaars compenseren](https://nos.nl/l/2620752)