---
title: "Tanken blijft duur: waarom de pompprijs stijgt terwijl de olieprijs daalt"
description: "De prijs van ruwe olie is de afgelopen weken fors gedaald, maar aan de pomp merkt de automobilist daar weinig van: een liter Euro 95 kost nog altijd ruim 2,40 euro. Belastingen, het 'raket-en-veer'-effect en een krimpende raffinagecapaciteit verklaren waarom goedkopere olie niet automatisch goedkoper tanken betekent."
category: "Economie"
category_url: https://dagpost.nl/categorie/economie
author: "Lotte Bakker"
published: 2026-06-25T02:09:00.000Z
updated: 2026-06-25T02:09:00.000Z
canonical: https://dagpost.nl/artikel/tanken-blijft-duur-waarom-de-pompprijs-stijgt-terwijl-de-olieprijs-daalt
tags: ["brandstofprijzen", "benzine", "diesel", "olieprijs", "accijns", "energie"]
---
# Tanken blijft duur: waarom de pompprijs stijgt terwijl de olieprijs daalt

De prijs van ruwe olie is de afgelopen weken fors gedaald, maar aan de pomp merkt de automobilist daar weinig van: een liter Euro 95 kost nog altijd ruim 2,40 euro. Belastingen, het 'raket-en-veer'-effect en een krimpende raffinagecapaciteit verklaren waarom goedkopere olie niet automatisch goedkoper tanken betekent.

Wie deze week de auto volgooit, merkt het meteen: tanken blijft duur. Een liter Euro 95 kost nog altijd ruim 2,40 euro, terwijl de prijs van ruwe olie op de wereldmarkt juist daalt. Hoe kan dat? Het antwoord is een optelsom van belastingen, vertraagde doorwerking en structurele schaarste.

## Olie omlaag, pomp nauwelijks mee

De [Brent-olieprijs](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/80416ned) is de afgelopen weken flink gezakt. Eerder dit jaar dreef oplopende spanning in het Midden-Oosten de prijs op; nu de aanvoer weer soepeler verloopt, daalt de prijs per vat. Maar die beweging bereikt de Nederlandse automobilist nauwelijks. De pompprijs zakt veel trager — en soms helemaal niet.

## Meer dan de helft is belasting

De voornaamste reden: het grootste deel van wat u aan de pomp betaalt, heeft niets met de olieprijs te maken. Volgens [UnitedConsumers](https://www.unitedconsumers.com/tanken/brandstofprijzen/opbouw) bestaat de benzineprijs voor ruwweg een derde uit accijns en zo'n zesde uit btw; de rest zijn productie-, raffinage- en distributiekosten plus de marge van de pomphouder. De accijns is een vast bedrag per liter en beweegt niet mee met de olieprijs.

Daalt de olieprijs dus met tien procent, dan raakt dat alleen het deel 'kale' brandstof in die prijsopbouw. Netto scheelt dat vaak maar een paar cent per liter — de belasting blijft gelijk.

## 'Omhoog als een raket, omlaag als een veer'

Daar komt een bekend consumentenfenomeen bij: het raket-en-veereffect. Onderzoek van [BNNVARA Kassa](https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/onderzoek-wijst-uit-benzineprijzen-stijgen-snel-maar-dalen-langzaam) bevestigt wat veel automobilisten al vermoeden: prijsstijgingen worden snel doorgegeven aan de pomp, dalingen veel langzamer. Pomphouders kopen hun brandstof vooruit in; voorraad die al duur is ingekocht, moet eerst worden verkocht voordat een lagere inkoopprijs zichtbaar wordt.

## Minder raffinaderijen, zwakkere euro

Er speelt ook een structureel probleem: Europa verliest raffinagecapaciteit. Door hoge energiekosten en strenge klimaateisen sluiten raffinaderijen, waardoor Nederland meer afhankelijk wordt van geïmporteerde, al geraffineerde brandstof. Dat maakt de keten duurder en kwetsbaarder.

Tot slot speelt de wisselkoers mee. Olie wordt in dollars verhandeld; een zwakkere euro maakt hetzelfde vat duurder voor Europese kopers, zelfs als de dollarprijs daalt. Zo kan een deel van de prijsdaling op de wereldmarkt voor de Nederlandse consument verdampen.

## Wanneer dan wél goedkoper?

Doorgaans duurt het één tot twee weken voordat een daling van de olieprijs — gedeeltelijk — zichtbaar wordt aan de pomp. Alleen als de olieprijs langere tijd laag blijft, ontstaat er echte neerwaartse druk op de literprijs. Voor nu geldt: wie tankt, betaalt een prijs die hoger ligt dan de oliemarkt suggereert. Dat ligt niet aan hebzucht alleen, maar aan vaste belastingen, inkoopvertraging, schaarste en valuta — een combinatie die zelden tegelijk de goede kant op waait.

## Bronnen

- [Opbouw brandstofprijs benzine en diesel](https://www.unitedconsumers.com/tanken/brandstofprijzen/opbouw)
- [Pompprijzen motorbrandstoffen per dag](https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/80416ned)
- [Benzineprijzen stijgen snel maar dalen langzaam](https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/onderzoek-wijst-uit-benzineprijzen-stijgen-snel-maar-dalen-langzaam)