--- title: "Tekenbeten in het tekenseizoen: voorkomen, goed verwijderen en Lyme herkennen" description: "Het is hoogzomer en de teken zijn actief. Of je nu wandelt in het bos, in de tuin werkt of over de hei fietst — een tekenbeet is zo opgelopen. Het risico op de ziekte van Lyme is goed te beperken, als je weet wat je moet doen." category: "Wetenschap" category_url: https://dagpost.nl/categorie/wetenschap author: "Bram Visser" published: 2026-06-26T01:14:00.000Z updated: 2026-06-26T01:14:00.000Z canonical: https://dagpost.nl/artikel/tekenbeten-in-het-tekenseizoen-voorkomen-goed-verwijderen-en-lyme-herkennen tags: ["gezondheid", "tekenbeet", "ziekte van Lyme", "zomer", "preventie", "RIVM"] --- # Tekenbeten in het tekenseizoen: voorkomen, goed verwijderen en Lyme herkennen Het is hoogzomer en de teken zijn actief. Of je nu wandelt in het bos, in de tuin werkt of over de hei fietst — een tekenbeet is zo opgelopen. Het risico op de ziekte van Lyme is goed te beperken, als je weet wat je moet doen. Teken zijn in de zomermaanden volop actief, en een beet merk je zelden. Het goede nieuws: de meeste tekenbeten leiden niet tot de ziekte van Lyme, en wie snel handelt verkleint het risico flink. Een paar gewoontes maken het verschil. ## Waar zitten teken? Teken leven in bossen, parken, duinen, op de hei en in tuinen — overal waar het vochtig is en veel begroeiing staat: hoog gras, struiken, bladeren op de grond en bosranden. Ze zitten op lage begroeiing en haken zich vast aan een mens of dier dat langsloopt. Volgens het [RIVM](https://www.rivm.nl/tekenbeten) draagt een deel van de teken in Nederland de Borrelia-bacterie, die de ziekte van Lyme kan veroorzaken — maar lang niet elke beet leidt tot besmetting, en snel verwijderen verlaagt het risico aanzienlijk. ## Zo voorkom je een tekenbeet - **Draag bedekkende kleding:** lange broek, lange mouwen en gesloten schoenen. Stop in hoog gras je broekspijpen in je sokken. - **Blijf op de paden.** Teken zitten op de begroeiing langs de route, niet midden op het pad. - **Gebruik een insectenwerend middel** met DEET op de onbedekte huid. - **Controleer jezelf na buiten zijn.** Dit is de belangrijkste stap. Teken kruipen naar een warme, beschutte plek; check daarom grondig de knieholtes, liezen, oksels, navel, achter de oren en de haargrens. Controleer ook kinderen en huisdieren. ## Een teek gevonden? Zo doe je het goed Hoe sneller een teek eruit gaat, hoe kleiner de kans dat de bacterie wordt overgedragen. [Tekenradar.nl](https://www.tekenradar.nl/informatie/hoe-verwijder-ik-een-teek), een samenwerking van het RIVM en Wageningen University, geeft de juiste werkwijze: 1. **Gebruik een puntpincet of tekentang**, geen vingers. 2. **Pak de teek zo dicht mogelijk op de huid**, bij de kop — niet bij het lijf. 3. **Trek hem rustig en recht omhoog.** Niet draaien en niet in het lijf knijpen. 4. **Ontsmet** de beet daarna met jodium of alcohol. 5. **Noteer datum en plek** van de beet, zodat je later weet waar je moet kijken. Smeer vooraf géén olie, alcohol of zalf op de teek: dat irriteert hem en vergroot juist de kans dat hij zijn maaginhoud in de wond afgeeft. Blijft een stukje van de kop achter, dan is dat niet gevaarlijk — dat verdwijnt vanzelf, net als een splinter. ## De ziekte van Lyme herkennen Houd de beet daarna zo'n drie maanden in de gaten. Het bekendste signaal is **erythema migrans**: een rode vlek of ring rond de beet die langzaam groter wordt, meestal enkele dagen tot weken na de beet. Zie je zo'n uitdijende ring, ga dan naar de huisarts — ook als je je verder prima voelt. Andere vroege klachten kunnen griepachtig zijn: vermoeidheid, koorts, hoofdpijn en spier- of gewrichtspijn. Niet iedereen met Lyme krijgt de typische ring, dus twijfel je, ga dan langs de huisarts. Vroege behandeling, doorgaans met antibiotica, voorkomt dat de infectie zich uitbreidt. De [NHG-richtlijn](https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/tekenbeet-en-erythema-migrans) vormt hierbij de leidraad voor huisartsen. ## Geen paniek, wel alert Een tekenbeet is vervelend, maar zelden reden tot paniek. Maak van een tekencheck een vast ritueel na elke wandeling of tuinmiddag deze zomer: het kost twee minuten en kan veel ellende voorkomen. ## Bronnen - [Tekenbeten](https://www.rivm.nl/tekenbeten) - [Hoe verwijder ik een teek?](https://www.tekenradar.nl/informatie/hoe-verwijder-ik-een-teek) - [Tekenbeet en erythema migrans](https://richtlijnen.nhg.org/behandelrichtlijnen/tekenbeet-en-erythema-migrans)