---
title: "Tsjechische publieke omroep in staking uit angst voor politieke greep regering-Babiš"
description: "Medewerkers van Česká televize en Czech Radio legden 24 uur het werk neer uit protest tegen een plan van premier Andrej Babiš om de omroepfinanciering naar de staatsbegroting te verschuiven. Critici en persvrijheidsorganisaties vrezen voor de redactionele onafhankelijkheid."
category: "Buitenland"
category_url: https://dagpost.nl/categorie/buitenland
author: "Lotte Bakker"
published: 2026-06-22T23:04:19.000Z
updated: 2026-06-22T23:04:19.000Z
canonical: https://dagpost.nl/artikel/tsjechische-publieke-omroep-in-staking-uit-angst-voor-politieke-greep-regering-b
tags: ["Tsjechië", "persvrijheid", "Andrej Babiš", "publieke omroep", "Česká televize", "EMFA", "Midden-Europa"]
---
# Tsjechische publieke omroep in staking uit angst voor politieke greep regering-Babiš

Medewerkers van Česká televize en Czech Radio legden 24 uur het werk neer uit protest tegen een plan van premier Andrej Babiš om de omroepfinanciering naar de staatsbegroting te verschuiven. Critici en persvrijheidsorganisaties vrezen voor de redactionele onafhankelijkheid.

## Wat er gebeurde

Journalisten, producenten en technici van de twee Tsjechische publieke omroepen — de televisiezender [Česká televize](https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/czech-public-media-staff-strike-citing-government-threat-to-independence) en de radio-omroep Czech Radio — voerden op maandag 22 juni een 24-uurs waarschuwingsstaking. Beide omroepen bleven in de lucht, maar uitzendingen werden hier en daar vertraagd en online- en socialmediadiensten beperkt. Personeel in het zwart vormde een menselijke keten rond het hoofdkantoor van de radio in Praag. Een dag eerder demonstreerden duizenden mensen voor het televisiegebouw.

## De aanleiding: einde van de kijk- en luistergeld-financiering

De directe aanleiding is een wetsvoorstel dat het Tsjechische kabinet goedkeurde. Het schaft het decennia oude systeem van [kijk- en luistergeld](https://www.euronews.com/my-europe/2026/06/15/czech-government-scraps-licence-fees-for-public-media-in-move-critics-call-threat-to-press) af en vervangt dit per 1 januari 2027 door directe financiering uit de staatsbegroting. De omroepen krijgen voortaan een vast jaarbedrag, wat volgens berekeningen neerkomt op een feitelijke verlaging van het budget — verschillende berichten spreken van een bezuiniging van ongeveer 15 procent voor komend jaar. De directies waarschuwen dat dit zal leiden tot het ontslag van honderden medewerkers.

## Wie erachter zit

Het plan komt van de regering van premier Andrej Babiš, wiens partij ANO de coalitie leidt. Cultuurminister Oto Klempíř presenteert de hervorming als modernisering: Tsjechië sluit zich volgens hem aan bij de meeste EU-landen die deze "verouderde financieringsmethode" al hebben afgeschaft. Babiš stelt dat de omroepen onvoldoende kostenbeheersing hebben. Hij zegt "niet van plan te zijn de onafhankelijkheid van de zenders aan te tasten", maar uitte wel kritiek op hun volgens hem "liberale blik en vooringenomenheid".

## Zorgen over de persvrijheid

De stakers vrezen dat financiering uit de jaarlijkse staatsbegroting de omroepen kwetsbaar maakt voor politieke druk: de regering zou via het budget invloed kunnen uitoefenen op de redactionele lijn. Spandoeken luidden "Wij zijn geen staatsmedia". [Reporters Without Borders](https://rsf.org/en/czechia-rsf-condemns-plan-legislative-ambush-against-public-broadcasting) noemde de wetgeving "absurd" en de bezuiniging "drastisch", en sprak van een "politiek precedent voor verdere disproportionele inmenging". RSF en het International Press Institute riepen de Europese Commissie op het plan te toetsen aan de European Media Freedom Act (EMFA), die het volgens hen schendt.

## Bredere context in Midden-Europa

De Tsjechische gebeurtenissen passen in een breder patroon dat persvrijheidswaarnemers in Midden-Europa zorgen baart. Critici trekken vergelijkingen met buurland Slowakije, waar de regering van Robert Fico de publieke omroep RTVS reorganiseerde, en met Hongarije, waar de publieke media onder Viktor Orbán grotendeels onder regeringsinvloed kwamen. Babiš keerde eind 2025 terug aan de macht na een verkiezingswinst van ANO. De wet moet nog door beide kamers van het parlement en door de president worden bekrachtigd voordat hij in werking treedt.

## Bronnen

- [Czech public media staff strike, citing government threat to independence](https://www.aljazeera.com/news/2026/6/22/czech-public-media-staff-strike-citing-government-threat-to-independence)
- [Czech government scraps licence fees for public media in move critics call threat to press](https://www.euronews.com/my-europe/2026/06/15/czech-government-scraps-licence-fees-for-public-media-in-move-critics-call-threat-to-press)
- [Czechia: RSF condemns plan for 'legislative ambush' against public broadcasting](https://rsf.org/en/czechia-rsf-condemns-plan-legislative-ambush-against-public-broadcasting)