---
title: "Wetenschappers bouwen voor het eerst een wandelende machine uit eiwitten"
description: "Onderzoekers hebben een piepklein 'wandelend' molecuul gebouwd dat volledig uit eiwitten bestaat en stap voor stap langs een DNA-spoor beweegt. Het is een doorbraak die de weg vrijmaakt naar programmeerbare nanomachines."
category: "Wetenschap"
category_url: https://dagpost.nl/categorie/wetenschap
author: "Lars Smit"
published: 2026-07-07T09:17:00.000Z
updated: 2026-07-07T09:17:00.000Z
canonical: https://dagpost.nl/artikel/wetenschappers-bouwen-wandelende-machine-uit-eiwitten
tags: ["nanotechnologie", "eiwitten", "DNA", "moleculaire motoren"]
---
# Wetenschappers bouwen voor het eerst een wandelende machine uit eiwitten

Onderzoekers hebben een piepklein 'wandelend' molecuul gebouwd dat volledig uit eiwitten bestaat en stap voor stap langs een DNA-spoor beweegt. Het is een doorbraak die de weg vrijmaakt naar programmeerbare nanomachines.

Het klinkt als sciencefiction, maar het is echt gelukt: wetenschappers hebben [een wandelende machine gebouwd die volledig uit eiwitten bestaat](https://scientias.nl/voor-het-eerst-bouwden-wetenschappers-een-wandelende-machine-uit-eiwitten/). Het minuscule apparaatje, gedoopt "Tumbleweed", zet nette stapjes langs een spoor van DNA, en dat op een schaal die met het blote oog volstrekt onzichtbaar is.

## Lopen op moleculaire schaal

De machine beweegt in stappen van ongeveer 16 nanometer, een fractie van de dikte van een mensenhaar. In plaats van volledig nieuwe eiwitten te ontwerpen, wat extreem ingewikkeld is, combineerden de onderzoekers [bestaande eiwitcomponenten tot iets nieuws](https://phys.org/news/2026-07-synthetic-protein-motor-dna-programmable.html). Het resultaat is een constructie met meerdere "benen", elk met een "voet" die zich aan het DNA kan vastgrijpen.

## Sturen met stofjes

Het slimme zit in de aansturing. De voeten grijpen het DNA alleen vast als bepaalde hulpstoffen in de buurt zijn. Door de aanwezigheid van die stofjes te regelen, kunnen de onderzoekers precies bepalen wanneer en in welke richting de machine een stap zet. Daarmee is het de eerste kunstmatige eiwitmotor die je kunt programmeren, het resultaat van jarenlang onderzoek naar dit soort moleculaire beweging.

## Nog geen wonderapparaat

Volmaakt is Tumbleweed nog niet. Het molecuul legt maar een korte afstand af voordat het loslaat, beweegt traag en zet met enige regelmaat een misstap. Toch verandert dat weinig aan de betekenis van de doorbraak: het is het bewijs dat je bestaande eiwitten als bouwstenen kunt gebruiken om een functionerende, zelf voortbewegende machine te maken.

## Wat het kan opleveren

De verwachtingen reiken ver. Onderzoekers zien dit soort nanomachines als voorlopers van systemen die ooit medicijnen gericht naar zieke cellen zouden kunnen brengen, zonder gezond weefsel te raken. Ook wordt gedacht aan toepassingen in energiezuinige vormen van rekenen. Voorlopig is Tumbleweed vooral een principe dat werkt, maar juist zulke eerste stapjes, hoe traag ook, wijzen de weg naar wat er in de toekomst mogelijk kan zijn.

## Bronnen

- [Voor het eerst bouwden wetenschappers een wandelende machine uit eiwitten](https://scientias.nl/voor-het-eerst-bouwden-wetenschappers-een-wandelende-machine-uit-eiwitten/)
- [First synthetic protein motor moves along DNA in controlled, programmable steps](https://phys.org/news/2026-07-synthetic-protein-motor-dna-programmable.html)