In de Verenigde Staten klinkt de roep om de handel in gevoelige persoonsgegevens aan banden te leggen. Wetgevers willen verbieden dat datahandelaren en techbedrijven gegevens over iemands gezondheid en locatie verkopen of verhandelen, meldt techsite The Verge. Het gaat vooralsnog om een wetsvoorstel — aangenomen is het nog niet.
Waarom juist deze data
Gezondheids- en locatiegegevens behoren tot de meest gevoelige informatie die er bestaat. Ze kunnen veel onthullen: waar je woont en komt, en wat je medische situatie is. Komt zulke data in verkeerde handen, dan kan ze worden gebruikt om mensen te benadelen — bijvoorbeeld door verzekeraars die er premies op baseren, of werkgevers die het meewegen. Een veelgenoemd voorbeeld is dat locatiegegevens kunnen verraden dat iemand een bepaalde kliniek bezocht; informatie die nooit voor anderen bedoeld was.
AI vergroot de zorg
De timing heeft alles te maken met kunstmatige intelligentie. AI-systemen kunnen enorme hoeveelheden gegevens verzamelen, koppelen en analyseren. Daardoor zijn losse stukjes informatie — die op zichzelf onschuldig lijken — steeds makkelijker te combineren tot een gedetailleerd profiel van iemand. Wat vroeger versnipperd bleef, kan nu op grote schaal aan elkaar worden geknoopt. Juist die mogelijkheid maakt de handel in gevoelige data volgens de voorstanders extra risicovol.
Wat het voorstel beoogt
De kern van het voorstel is simpel: de verkoop en verhandeling van gevoelige gezondheids- en locatiegegevens moet verboden worden, zodat die niet langer als handelswaar tussen bedrijven heen en weer gaan. Daarmee willen de indieners een grens trekken om burgers te beschermen tegen ongewenst gebruik van hun gegevens. Of, en in welke vorm, het voorstel het haalt, hangt af van het politieke krachtenveld in Washington.
Hoe Europa het doet
Voor Nederlandse lezers is het contrast met Europa interessant. In de Europese Unie geldt met de AVG (de privacywet) al een strenger regime, waarin bedrijven in beginsel toestemming nodig hebben voordat ze persoonsgegevens verwerken. De Amerikaanse aanpak is van oudsher losser. Een verbod op de handel in gezondheids- en locatiedata zou voor de VS dan ook een stap richting strengere privacybescherming zijn — een onderwerp dat wereldwijd hoger op de agenda komt naarmate techbedrijven en AI meer data verzamelen.
