Aan het zelf afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling komt een einde. Nederland krijgt een landelijk verbod op consumentenvuurwerk, dat op 1 augustus 2026 in werking treedt. In de praktijk merken mensen het voor het eerst bij de overgang van 2026 naar 2027.

Wat wel en niet mag

Met het verbod verdwijnt het populaire siervuurwerk zoals vuurpijlen, cakeboxen en fonteinen (categorie F2) uit de handen van particulieren. Wat blijft toegestaan, is het lichtste categorie F1-vuurwerk, zoals sterretjes en knalerwten, dat het hele jaar door gekocht en gebruikt mag worden.

Steden en dorpen kunnen wel centrale vuurwerkshows blijven organiseren, zoals sommige gemeenten al jaren doen als alternatief voor het afsteken in de straat. Daarnaast kunnen verenigingen of stichtingen met een lokale band, zoals een buurt-, sport- of speciaal opgerichte vuurwerkvereniging, onder voorwaarden een ontheffing aanvragen voor een gezamenlijke show.

Gemeenten liepen al vooruit

Het landelijke verbod sluit aan bij een beweging die op lokaal niveau al langer gaande was. De afgelopen jaren stelde een groeiend aantal gemeenten, waaronder verschillende grote steden, zelf een volledig vuurwerkverbod in. Apeldoorn was bij de jaarwisseling van 2020 op 2021 de eerste. Daarnaast wees ongeveer een derde van de gemeenten bij de vorige jaarwisseling vuurwerkvrije zones aan, bijvoorbeeld rond ziekenhuizen, kinderboerderijen en winkelgebieden.

Die lappendeken aan lokale regels maakt het voor inwoners niet altijd overzichtelijk. Met een landelijk verbod gelden voortaan overal dezelfde regels, wat de handhaving voor gemeenten en politie eenvoudiger moet maken.

Waarom het verbod er komt

De roep om een verbod werd de afgelopen jaren steeds luider. Rond elke jaarwisseling raken mensen gewond door vuurwerk, van brandwonden tot ernstig oog- en handletsel, en een deel van de slachtoffers is minderjarig. Ook worden hulpverleners, van politie tot ambulancepersoneel, regelmatig belaagd met vuurwerk, iets wat tot brede verontwaardiging leidde.

Tegenover de voorstanders staan de vuurwerkbranche en liefhebbers, die het verbod betreuren en wijzen op de traditie en op de vrees dat illegaal en zwaar vuurwerk juist toeneemt. De komende maanden staan voor gemeenten, handel en handhavers dan ook in het teken van de vraag hoe de eerste jaarwisseling zonder consumentenvuurwerk in goede banen te leiden.