Water zonder zuurstof is water zonder leven. En juist die zuurstof neemt af. Volgens onderzoekers daalt het zuurstofgehalte in ons water zo hard dat het een mondiale bedreiging vormt.
Wat aquatische deoxygenatie is
De wetenschappelijke term is aquatische deoxygenatie: het afnemen van de hoeveelheid opgeloste zuurstof in water. Dat speelt niet alleen in de diepe oceaan, maar in wateren wereldwijd. De studie verscheen in het vakblad Limnology and Oceanography, van onderzoekers van de University of California San Diego.
Waar het door komt
De onderzoekers wijzen op drie hoofdoorzaken. Ten eerste de opwarming van de aarde: warmer water kan minder zuurstof vasthouden. Ten tweede een teveel aan voedingsstoffen in het water, bijvoorbeeld door mest en afvalwater, dat algen laat woekeren die zuurstof verbruiken. En ten derde veranderingen in de manier waarop diepere waterlagen worden ververst.
Waarom het zo breed doorwerkt
Het probleem blijft niet bij de vissen. Het zuurstofverlies verstoort biologische en chemische processen die meehelpen het klimaat te reguleren. Zo grijpt het in op systemen die veel groter zijn dan het water zelf.
En het leven onder water lijdt eronder over de volle breedte: van microscopisch kleine organismen tot vissen en haaien. Ook zeezoogdieren worden geraakt, indirect, via de voedselketen waarvan ze afhankelijk zijn.
Een nieuwe planetaire grens?
De onderzoekers pleiten er daarom voor het zuurstofgehalte op te nemen in het raamwerk van de planetaire grenzen. Dat raamwerk beschrijft negen kritieke processen die de aarde leefbaar houden. Volgens hoofdonderzoeker Erica Ferrer is het zuurstofverlies "een mondiale bedreiging" die niet los van de rest kan worden bekeken.
Wat dit betekent
De kern van de waarschuwing is dat deze bedreiging grotendeels onzichtbaar is. Je ziet het water niet veranderen, maar onderhuids verschuift er iets fundamenteels. Door de zuurstof mee te nemen als planetaire grens, hopen de onderzoekers dat het probleem de aandacht krijgt die andere klimaatthema's al hebben, voordat de schade onomkeerbaar is.
