De Palisades-brand legde begin 2025 grote delen van Pacific Palisades in de as: een van de verwoestendste bosbranden uit de geschiedenis van Los Angeles, met tientallen doden en duizenden verwoeste gebouwen. In de strafzaak die volgde, gebruikten aanklagers een opvallend soort bewijs tegen de verdachte: zijn gesprekken met ChatGPT.

De zaak

De verdachte, een man die eerder in het gebied woonde, werd aangeklaagd voor het veroorzaken van de brand. Om opzet en motief aan te tonen, doken aanklagers volgens Amerikaanse media in zijn digitale sporen — waaronder duizenden gesprekken met de AI-chatbot. Daarin zou hij hebben geworsteld met woede over ongelijkheid, en eerder via ChatGPT beelden hebben laten maken van onder meer een brandend bos en een vluchtende menigte. Ook zou hij de chatbot hebben gevraagd of je aansprakelijk bent als er brand ontstaat door je sigaret.

Toegelaten als bewijs

De verdediging verzette zich fel. ChatGPT-logs zijn "geen bekentenis en geen plaats delict", betoogde de advocaat; de overheid zou de jury vragen "iemands gedachten te lezen via een zoekbalk". De rechter wees dat bezwaar af en liet het AI-bewijs toe. De gesprekken waren via een gerechtelijk bevel bij maker OpenAI opgevraagd.

Hoe het afliep

Toch leverde het geen veroordeling op. De jury kwam er niet uit en de rechter riep een mistrial uit: de juryleden waren verdeeld en konden op geen van de aanklachten tot een unaniem oordeel komen. Volgens de berichtgeving neigde een ruime meerderheid naar 'niet schuldig' — bij gebrek aan hard, direct bewijs dat de man de brand had aangestoken. Het Openbaar Ministerie kondigde aan de zaak over te willen doen.

Waarom dit ertoe doet

De zaak geldt als een van de eerste keren dat AI-chatgesprekken zo'n prominente rol spelen in een grote strafzaak. Dat raakt aan een ongemakkelijke realiteit: veel mensen vertrouwen een chatbot dingen toe die ze nergens anders typen — over hun gezondheid, hun angsten, hun woede. Maar die gesprekken worden bewaard, en kunnen onder bepaalde omstandigheden via de rechter worden opgevraagd. In andere Amerikaanse zaken bepaalden rechters al dat chatlogs opvraagbaar bewijs vormen.

De uitkomst in Los Angeles laat tegelijk de grens zien. Rechters mogen AI-gesprekken dan toelaten, een jury blijkt er niet zomaar een schuldoordeel op te baseren. Wat iemand een chatbot toevertrouwt, zegt iets over zijn gedachten — maar bewijst nog niet dat hij een misdrijf pleegde. Het is een afweging waar rechtssystemen, in een tijd waarin steeds meer mensen met AI praten, de komende jaren steeds vaker mee te maken krijgen.