De hittegolf van vorige week heeft in Nederland een zware tol geëist. Volgens een eerste schatting van het RIVM overleden er in die week ongeveer 480 mensen meer dan je normaal zou verwachten. Het gaat vooral om ouderen. Dat meldt NOS op basis van cijfers van het instituut.

Wat de cijfers zeggen

In een gemiddelde week overlijden er in Nederland zo'n 3.050 mensen. In de week van de hitte liep dat op tot ongeveer 3.530 — het verschil van rond de 480 is de zogeheten oversterfte. Zulke pieken vallen samen met perioden van extreme warmte, en de hitte van vorige week was fors: in delen van het land steeg het kwik tot boven de veertig graden.

De sterfte was niet gelijk over het land verdeeld. Verhoudingsgewijs overleden de meeste mensen in het oosten en zuiden van Nederland, waar het het heetst was.

Vooral ouderen getroffen

Het waren vooral mensen van tachtig jaar en ouder die het niet redden. Dat is geen toeval. Naarmate mensen ouder worden, kan het lichaam de temperatuur minder goed reguleren: ouderen zweten minder, en hart en bloedvaten zijn vaak al kwetsbaarder, zeker in combinatie met chronische aandoeningen of medicijngebruik.

Bovendien voelen ouderen hitte niet altijd als een acuut gevaar. Wie zichzelf niet als risicogroep ziet, drinkt minder snel extra water of zoekt minder snel verkoeling — juist op de momenten dat het lichaam dat het hardst nodig heeft.

Cijfers nog voorlopig

Het RIVM benadrukt dat het beeld nog niet compleet is. Een sterfgeval wordt soms pas weken later geregistreerd, waardoor het uiteindelijke aantal nog kan stijgen. De schatting van 480 is dus een momentopname, geen eindstand.

Terugkerend risico

Hitteperioden zijn geen incident meer maar een terugkerend gezondheidsrisico. Met een warmer wordend klimaat en een vergrijzende bevolking wordt de groep kwetsbare mensen bovendien groter. Nederland heeft daarvoor het Nationaal Hitteplan, dat in werking treedt bij aanhoudende warmte en zich richt op het beschermen van kwetsbare groepen.

De praktische boodschap is bekend, maar juist bij hitte het herhalen waard: drink voldoende, zoek de koelte op, en houd een oogje op oudere buren en familieleden. Het zijn kleine dingen die tijdens een hittegolf het verschil kunnen maken — en die, zo laten deze cijfers opnieuw zien, letterlijk levens kunnen redden.