Het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran laat zich niet alleen op het land voelen, maar ook op zee. In de Straat van Hormuz, de smalle doorgang tussen Iran en het Arabisch schiereiland, is de scheepvaart nerveus geworden, meldt NU.nl. En dat raakt niet alleen de regio, maar de hele wereld.

Het nauwe oog van de wereldwijde energiehandel

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knelpunten voor de wereldhandel in energie. Door deze zeeroute vaart ongeveer een vijfde van alle olie die over zee wordt vervoerd, plus een groot deel van het wereldwijde vloeibaar aardgas (LNG), voor een flink deel afkomstig uit Qatar, zo becijfert de Amerikaanse energiedienst EIA.

Dat maakt de straat zo kwetsbaar: er is geen goed alternatief dat zulke enorme hoeveelheden aankan. Wie olie of gas uit de Golf wil vervoeren, moet er vrijwel altijd doorheen. Een groot deel van die stroom is bestemd voor Azie, maar ook Europa merkt het als er iets misgaat, omdat olie en gas op een wereldmarkt worden verhandeld.

Wat er nu gebeurt

Door de aanvallen en de spanningen is varen door de straat risicovoller geworden. Reders en verzekeraars kijken met argusogen naar het gebied: de kans op incidenten drijft de verzekeringspremies voor een doorvaart op, en sommige schepen kiezen ervoor te wachten, langzamer te varen of om te varen. Elke omweg kost extra tijd en brandstof, en dus geld.

Die hogere kosten en de onzekerheid over de aanvoer vertalen zich in zenuwachtige energiemarkten. Bij oplaaiende spanning schieten de olie- en gasprijzen doorgaans omhoog, om weer wat te zakken zodra de situatie kalmeert. Precieze cijfers over prijzen en verzekeringen wisselen van dag tot dag en zijn met de nodige voorzichtigheid te bezien.

Gevolgen voor Europa

Voor Europa, en dus ook Nederland, geldt dat de directe afhankelijkheid van de Golf kleiner is dan die van veel Aziatische landen. Toch is niemand er immuun voor. Duurdere olie op de wereldmarkt betekent al snel duurdere brandstof aan de pomp, en hogere gasprijzen werken door in de energierekening en in de kosten van bedrijven.

Zo laat de smalle Straat van Hormuz zien hoe verweven de wereld is: een conflict aan de andere kant van de aardbol kan, via een paar tankers en een nauwe zeeroute, uiteindelijk ook in Europa voelbaar worden. Hoe hard dat uitpakt, hangt vooral af van hoe lang de spanningen aanhouden en of de doorvaart daadwerkelijk in gevaar komt.