De schade door fraude in het Nederlandse betalingsverkeer is fors gestegen. Vorig jaar ging het om bijna 200 miljoen euro, blijkt uit cijfers van Betaalvereniging Nederland, de organisatie die met banken de veiligheid van het betalingsverkeer bewaakt. Ook NU.nl bericht erover. Vooral phishing nam sterk toe.

Sterke stijging

Niet alleen het schadebedrag liep op — ook het aantal frauduleuze transacties steeg flink, tot honderdduizenden gevallen. De Betaalvereniging spreekt van een fikse stijging en roept op tot gezamenlijke actie van banken, telecombedrijven en techplatforms. De groei zit hem niet in één type oplichting, maar in een handvol methoden die elkaar versterken.

De belangrijkste vormen

Bij phishing sturen criminelen nepberichten via e-mail, sms of een berichtenapp, waarin ze slachtoffers verleiden hun inlog- of betaalgegevens af te staan. Bij bankhelpdeskfraude bellen oplichters op terwijl ze zich voordoen als bankmedewerker, en proberen ze mensen codes of wachtwoorden te ontfutselen of geld te laten overmaken naar een 'veilige' rekening. De schade hierdoor liep op tot tegen de 26 miljoen euro. Een derde veelvoorkomende vorm is fraude met betaalverzoeken, waarbij een vals verzoek — bijvoorbeeld voor 'een pakketje' — leidt naar een nagemaakte bankpagina.

Slimmer en sneller

Criminelen worden behendiger. Ze gebruiken kunstmatige intelligentie om overtuigende nepberichten te maken, en zoeken hun slachtoffers steeds vaker via sociale media. Het Centraal Bureau voor de Statistiek becijferde eerder dat miljoenen Nederlanders jaarlijks te maken krijgen met een vorm van online criminaliteit, waarvan een groot deel oplichting en fraude betreft. De drempel om op grote schaal mensen te benaderen is door technologie laag geworden.

Zo bescherm je jezelf

Gelukkig kun je zelf veel doen om niet in de val te lopen:

  • Deel nooit je inlog- of betaalgegevens. Geen enkele bank vraagt daar via telefoon, mail of app om.
  • Je bank belt nooit om codes of wachtwoorden. Vertrouw je een telefoontje niet? Hang op en bel zelf het nummer op de achterkant van je pas.
  • Klik niet zomaar op links in berichten en controleer altijd het webadres in de browserbalk.
  • Wees alert op druk en haast. Onverwachte verzoeken, dreigende toon of slecht Nederlands zijn waarschuwingssignalen.

Word je toch slachtoffer, meld het dan meteen bij je bank en bij de Fraudehelpdesk. Hoe sneller een betaling wordt gemeld, hoe groter de kans dat de schade beperkt blijft.