De bereidheid om jonge kinderen te laten vaccineren neemt in Nederland verder af. Volgens nieuwe cijfers van het RIVM is de vaccinatiegraad onder baby's en kleuters opnieuw licht gedaald. Dat melden NU.nl en het RIVM. Het past in een trend die al enkele jaren te zien is.
HPV juist in de lift
Opvallend is dat het beeld niet overal somber is. Tegenover de daling bij de jongste kinderen staat een stijging van de HPV-vaccinatie, die beschermt tegen baarmoederhalskanker en enkele andere vormen van kanker. Die vaccinatie won het afgelopen jaar juist aan terrein, onder zowel meisjes als jongens. Het laat zien dat de twijfel rond vaccineren zich niet overal even sterk laat voelen.
Waarom een hoge graad telt
Een hoge vaccinatiegraad is meer dan een individuele keuze. Bij voldoende deelname ontstaat groepsbescherming, in de volksmond ook wel 'groepsimmuniteit' genoemd: een ziekte krijgt dan weinig kans om zich te verspreiden, wat ook mensen beschermt die zelf niet gevaccineerd kunnen worden. Voor zeer besmettelijke ziekten als mazelen ligt de drempel daarvoor hoog — rond de 95 procent. Zakt de dekking daaronder, dan neemt het risico op uitbraken toe. Niet voor niets waren er het afgelopen jaar weer meer mazelengevallen, vaak in kringen waar relatief weinig wordt gevaccineerd.
Mogelijke verklaringen
Waarom de bereidheid bij jonge kinderen daalt, laat zich niet met één oorzaak verklaren. Deskundigen wijzen onder meer op afnemend vertrouwen, de invloed van desinformatie op sociale media en praktische drempels die ouders ervan weerhouden hun kind (op tijd) te laten inenten. De cijfers zelf zeggen daar weinig over; ze laten vooral de uitkomst zien.
Zoeken naar het gesprek
Voor de gezondheidsdiensten is de daling een aansporing. GGD's en het RIVM proberen de deelname op te krikken met betere voorlichting en het wegnemen van praktische obstakels. Daarbij benadrukken deskundigen het belang van een feitelijk, niet-veroordelend gesprek met twijfelende ouders — gericht op begrijpelijke informatie in plaats van op verwijten. De stijging bij de HPV-prik laat zien dat vertrouwen, als het er is, ook kan groeien.
