De kabinetsplannen voor nieuwe kerncentrales lopen vast op een pijnlijk politiek probleem: de technisch beste locatie is bestuurlijk onhaalbaar. Nu ook de Tweede Kamerfractie van D66 zich tegen een centrale in de Groningse Eemshaven keert, lijkt de patstelling compleet.
Breed verzet tegen Eemshaven
Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer sprak zich uit tegen een kerncentrale in de Eemshaven, meldt RTV Noord. Tot de tegenstanders behoren partijen van links tot rechts. D66 bevindt zich daarbij in een opvallende spagaat: landelijk is de partij een uitgesproken voorstander van kernenergie, maar als het op de concrete locatie Eemshaven aankomt, sluit de fractie zich aan bij het verzet. De boodschap: Groningen moet niet opnieuw de rekening betalen voor een landelijke energiekeuze.
Groningen: van gasput naar kernlocatie?
De weerstand in Groningen is diepgeworteld. De provincie droeg jarenlang de gevolgen van de gaswinning: door aardbevingen raakten duizenden woningen beschadigd, en de hersteloperatie loopt nog altijd. Het Rijk beloofde in het herstelpakket het vertrouwen te herstellen en een 'ereschuld' in te lossen. Dat uitgerekend diezelfde regio nu in beeld komt voor nieuwe kerncentrales, valt verkeerd. De provincie Groningen wijst er bovendien op dat eerder andere locaties als voorkeur golden.
Technisch logisch, politiek onhaalbaar
Na een uitgebreid locatieonderzoek bleven volgens NOS nog twee opties over: de Eemshaven en het Zeeuwse Terneuzen. De Eemshaven geldt daarbij als technisch verreweg de beste keuze, dankzij bestaande hoogspanningsverbindingen en een goede koppeling met windparken op zee. Terneuzen vergt fors meer investeringen in infrastructuur.
Maar wat technisch voor de hand ligt, blijkt bestuurlijk een doodlopende weg. Zowel de provincie Groningen als de betrokken gemeente zeggen nee, en die afwijzing wordt nu door een Kamermeerderheid gesteund.
De juridische val
De impasse heeft ook een juridische kant. Het kabinet kan de Eemshaven niet zomaar van de lijst schrappen: om latere rechtszaken te voorkomen moeten alle redelijke locaties netjes onderzocht en vergeleken worden. Daardoor bleef de Groningse locatie formeel in beeld — tot ergernis van de regio, die zich gepasseerd voelt.
Zeeland wil wél
In Zeeland ligt het anders. Rond Borssele, al decennia de thuisbasis van de enige Nederlandse kerncentrale, bestaat juist draagvlak voor uitbreiding: de regio ziet kansen voor werkgelegenheid en energie-expertise. Dat contrast — Zeeland dat wil, Groningen dat weigert — maakt de keuze voor het kabinet er niet makkelijker op.
Doodlopende weg?
De optelsom van Kamerverzet, lokale en provinciale blokkades, de nadelen van Terneuzen en de juridische verplichtingen zet de kerncentrale-ambitie van het kabinet stevig onder druk. Critici spreken al van een plan zonder locatie, zonder geld en zonder duidelijke planning. D66 maakt in elk geval duidelijk dat het geloof in kernenergie níét betekent dat Groningen er opnieuw voor moet opdraaien. Een politiek debat over de kwestie volgt naar verwachting de komende weken.
