Reuzenbomen blijken beter bestand tegen droogte dan gedacht

De hoogste bomen ter wereld blijken taaier dan gedacht. Onderzoekers ontdekten dat reusachtige tropische bomen droogte beter doorstaan dan lang werd aangenomen. Dat is goed nieuws, want juist die kolossen spelen een sleutelrol in de opslag van koolstof en dus in het klimaat.

Water tot in de top

Het onderzoek richtte zich op tropische reuzenbomen in Borneo, die tientallen meters de lucht in schieten. Zulke hoogte is een uitdaging: water moet helemaal naar boven worden getransporteerd, tegen de zwaartekracht in. Lange tijd dachten wetenschappers dat de allerhoogste bomen daardoor extra kwetsbaar zouden zijn voor droogte. Uit metingen, onder meer tijdens een droge periode veroorzaakt door het weerverschijnsel El Niño, bleek echter dat de hoge bomen het net zo goed deden als lagere soortgenoten.

Slimme aanpassingen

Het geheim zit in de bouw van de boom. De vaten die het water vervoeren, worden geleidelijk breder van de kruin naar de wortels, waardoor er ondanks de grote afstand toch voldoende water kan doorstromen. Daarnaast blijken de bladeren van deze bomen bestand tegen een hogere waterspanning dan verwacht, zodat ze ook onder droge omstandigheden aan het werk kunnen blijven. Samen zorgen die aanpassingen ervoor dat hoogte veel minder een handicap is dan gedacht.

Waarom dit belangrijk is

De ontdekking heeft gevolgen die verder reiken dan pure nieuwsgierigheid. De allerhoogste bomen vormen maar een klein deel van het bos, maar ze slaan een onevenredig groot deel van de koolstof op. Als zij massaal zouden bezwijken onder droogte, zou dat een flinke tegenvaller zijn voor het klimaat. Nu blijkt dat ze veerkrachtiger zijn, kunnen wetenschappers preciezer inschatten hoe regenwouden reageren op de drogere omstandigheden die klimaatverandering met zich meebrengt.

Geen reden voor overmoed

Toch plaatsen de onderzoekers een kanttekening: veerkrachtig is niet hetzelfde als onkwetsbaar. Extreme of langdurige droogte kan ook deze reuzen schade toebrengen, zeker als er andere problemen bij komen zoals ziekten, plagen of ontbossing. De boodschap is dus dubbel: de bomen zijn sterker dan gedacht, maar dat is geen vrijbrief om zorgeloos met de bossen om te gaan.