Sony heeft bevestigd dat het vanaf januari 2028 stopt met het produceren van fysieke schijfjes voor nieuwe PlayStation-games. Wie na die datum een nieuw spel koopt, doet dat alleen nog digitaal — via de PlayStation Store of bij een verkooppunt dat een download aanbiedt. Dat maakte het bedrijf bekend op zijn eigen blog, en het nieuws werd breed opgepikt door onder meer CNBC en Variety.

Wat er precies verandert

Belangrijk voor bezitters van een schijvenverzameling: er verandert niets aan spellen die vóór januari 2028 op schijf zijn verschenen. Die blijven gewoon speelbaar, en games die nog voor die datum uitkomen, krijgen ook nog een fysieke versie. Pas daarna houdt het op — geen dozen meer in de winkel, geen schijfjes meer om te kopen.

Als reden noemt Sony de verschuiving in wat kopers willen: de vraag naar digitale games ligt volgens het bedrijf inmiddels ver boven die naar fysieke exemplaren. In een aparte mededeling kondigde Sony ook aan de PlayStation Store voor de oudere PlayStation 3 en de PS Vita in de meeste landen te sluiten, gepland voor juli 2027.

Bezit of bruikleen?

De overstap is meer dan een technische. Wie een schijf koopt, bezit een tastbaar exemplaar: dat kun je uitlenen, doorverkopen of inruilen. Bij een digitale aankoop ligt dat anders. Je koopt dan in de praktijk een licentie — het recht om het spel te spelen, gekoppeld aan je account — en niet het spel zelf.

Dat verschil is niet louter theoretisch. Er zijn de afgelopen jaren gevallen geweest waarin digitaal "gekochte" films of games door licentieperikelen uit de bibliotheek van gebruikers verdwenen. Bij een fysieke schijf kan dat niet: die blijft in de kast, ongeacht wat een uitgever met de rechten doet.

De tweedehandsmarkt

Met de schijf verdwijnt ook een hele markt eromheen. De handel in tweedehands games — via winkels, marktplaatsen en onderling tussen vrienden — is voor veel spelers een manier om goedkoper aan titels te komen of er na het uitspelen nog wat geld voor terug te zien. Een digitaal spel laat zich niet doorverkopen of uitlenen zoals een schijf dat kan.

Voor gezinnen en jongeren met een beperkt budget betekent dat een streep door een vertrouwde route naar goedkopere games.

Zorgen om behoud

Misschien wel het zwaarste bezwaar komt van archivarissen en gamehistorici. Een puur digitale toekomst maakt het bewaren van games voor volgende generaties ingewikkeld. Digitale spellen leunen op servers, accounts en licenties, en die zijn niet oneindig houdbaar.

Sluit een winkel jaren na de release zijn servers, dan kan een spel dat niet vooraf is gedownload effectief onbereikbaar worden. Een fysieke schijf biedt dan een laatste vangnet; zonder die drager valt dat weg. Organisaties die zich met gamebehoud bezighouden waarschuwen al langer dat de sector daar geen goede oplossing voor heeft.

Een bredere trend

Sony is niet de enige die deze kant op beweegt; de hele game-industrie schuift al jaren richting digitaal, en ook consoles verschijnen steeds vaker zonder schijflezer. De aankondiging bevestigt vooral een richting die al was ingezet. Voor de speler die hecht aan een tastbare verzameling — of aan de zekerheid dat een gekocht spel echt van hem is — is het niettemin een omslagpunt. De komende jaren zijn de laatste waarin nieuwe PlayStation-games nog op schijf te krijgen zijn.