De diplomatie tussen de Verenigde Staten en Iran blijft grillig. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff is onderweg naar Qatar, maar over de vraag wat daar precies gaat gebeuren, lopen de lezingen van Washington en Teheran flink uiteen. Dat melden het Algemeen Dagblad en de Amerikaanse zakenzender CNBC.
Trump kondigt gesprekken aan, Iran ontkent
Volgens president Donald Trump zullen de VS en Iran deze week in de Qatarese hoofdstad Doha met elkaar spreken, na een gespannen weekend met militaire schermutselingen. Iran houdt echter een ander verhaal aan. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten dat er deze week geen onderhandelingen met Amerikaanse vertegenwoordigers op de agenda staan. Wel zou er een Iraanse delegatie naar Qatar afreizen, maar volgens Teheran voor andere zaken — zoals het bespreken van bevroren tegoeden — en losstaand van de komst van de Amerikanen.
Qatar als bemiddelaar
Dat de gesprekken juist in Qatar zouden plaatsvinden, is geen toeval. De Golfstaat treedt al langer op als bemiddelaar tussen landen die niet rechtstreeks met elkaar praten, en speelde die rol eerder ook in het contact tussen Washington en Teheran. Ook landen als Oman zijn in het verleden ingezet als tussenpersoon. Het illustreert hoe de contacten tussen de VS en Iran vooral via indirecte, informele kanalen verlopen.
Voorzichtige ontspanning na een gespannen weekend
De reis van Witkoff volgt op een weekend waarin de spanningen tussen beide landen oplaaiden en er sprake was van militaire incidenten. Daarna zouden beide partijen hebben ingestemd met het stopzetten van aanvallen en met verder overleg. De inzet van de bredere diplomatie is een akkoord over onder meer het Iraanse nucleaire programma, de sancties en de gevoelige situatie rond de Straat van Hormuz — een voor de wereldwijde energievoorziening cruciale zeestraat.
Wankel evenwicht
De tegenstrijdige verklaringen tekenen vooral hoe broos de situatie is. Terwijl de Amerikaanse kant spreekt van geplande gesprekken en beide delegaties naar Qatar reizen, ontkent Iran in het openbaar elke directe onderhandeling. Dat publieke ontkennen, terwijl er achter de schermen wel contact is, is in dit soort gevoelige dossiers niet ongebruikelijk — maar het laat zien hoeveel wantrouwen er nog altijd is. Of er deze week in Doha daadwerkelijk wordt onderhandeld, en met welk resultaat, moet nog blijken.
