In Nederland zijn sinds de terugkeer van de wolf in 2018 zeker 41 van deze beschermde dieren omgekomen door wat onderzoekers omschrijven als systematische stroperij. Dat staat in het rapport Terug in het vizier – Wolvenstroperij in Nederland, dat dinsdag werd gepubliceerd. Volgens de onderzoekers gaat het niet om incidenten, maar om een wijdverbreid en deels georganiseerd verschijnsel.
Wat het onderzoek vond
Het rapport is opgesteld door wildlife-crimespecialist Pauline Verheij van EcoJust en Naomi Louchouarn van Humane World for Animals. De conclusies zijn gebaseerd op interviews met 61 getuigen, analyse van tien jaar aan monitoringgegevens en onderzoek op sociale media en in openbare bronnen.
Uit de monitoringdata blijkt dat van de 259 genetisch vastgestelde wolven er 38 – ongeveer één op de zeven – zijn verdwenen zonder dat daarvoor een natuurlijke verklaring bestaat, zoals sterfte of wegtrekken naar het buitenland. Samen met andere aanwijzingen komen de onderzoekers tot een ondergrens van 41 vermoedelijk gestroopte dieren. Verheij spreekt van een uitgebreid netwerk van georganiseerde stroperij dat met vrijwel totale straffeloosheid opereert, met stilzwijgende steun uit delen van de plattelandsgemeenschap.
Schieten, begraven en zwijgen
De wolven worden volgens het onderzoek meestal doodgeschoten, maar ook bewust opgejaagd en aangereden, en mogelijk vergiftigd. De kadavers worden vervolgens begraven, in olievaten verbrand of in mestkelders gedumpt – technieken die er volgens de onderzoekers specifiek op gericht zijn om sporen te wissen. Dat verklaart ook waarom hard bewijs zo schaars is: in Gelderland zijn slechts twee gevallen daadwerkelijk aangetoond, in Stroe (2021) en Ugchelen (2022).
De stroperij concentreert zich op de Noord-Veluwe, rond plaatsen als Nunspeet, Hulshorst, Elspeet en Doornspijk, en in mindere mate op de centrale Veluwe en in Noordoost-Nederland. Achter de illegale jacht zitten volgens het rapport vooral twee deels overlappende groepen: veehouders en jagers. Veehouders hebben volgens de onderzoekers reële klachten over aanvallen op vee, maar beschermende maatregelen blijven vaak achterwege.
Een beschermde soort
De wolf is in Nederland een beschermde diersoort. Bescherming vloeit voort uit de Europese Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en de Nederlandse natuurwetgeving. Het is verboden wolven opzettelijk te doden, te vangen of te verstoren. Op stroperij staan stevige straffen, tot enkele jaren celstraf of een forse geldboete.
De beschermingsstatus is wel in beweging. In juli 2025 werd de status van de wolf in de Habitatrichtlijn op Europees niveau verlaagd van 'strikt beschermd' naar 'beschermd'. De Nederlandse regering werkt aan aanpassing van de nationale wetgeving, maar een lagere status vormt nadrukkelijk geen vrijbrief voor afschot: een lidstaat blijft verplicht de soort effectief te beschermen en stroperij te bestrijden.
Reacties en vervolg
Omroep Gelderland en de NOS berichtten dat verschillende betrokken instanties om een reactie is gevraagd; op het moment van publicatie waren die nog niet beschikbaar. Of het onderzoek leidt tot extra opsporing of beleidsmaatregelen, moet nog blijken.
