De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) blijft de officiële beheerder van de gasopslagen bij Norg (Drenthe) en Grijpskerk (Groningen). Dat heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) bepaald in een zaak die de NAM zelf had aangespannen tegen toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). Tegen de uitspraak is geen hoger beroep mogelijk.
Waar ging de zaak over
De ACM had de NAM gecertificeerd als zogeheten opslagsysteembeheerder van de twee voormalige gasvelden, die tegenwoordig dienstdoen als ondergrondse gasopslag. De NAM was het daar niet mee eens en stapte naar de rechter. Volgens het bedrijf zouden Norg en Grijpskerk moeten worden aangemerkt als "productieopslagen" in plaats van als gasopslagsystemen. Met die kwalificatie zou de NAM buiten de strenge regels voor opslagbeheerders vallen.
Het CBb verwierp dat standpunt. De rechter oordeelde dat de ACM de NAM terecht heeft aangewezen, waardoor het bedrijf gebonden blijft aan de regelgeving voor gasopslagbeheerders.
Waarom de NAM er juist vanaf wilde
De aanwijzing is voor de NAM geen formaliteit. Beheerders van een gasopslag mogen niet zomaar stoppen met hun activiteiten: dat mag alleen als de toezichthouder vaststelt dat dit geen problemen oplevert voor de leveringszekerheid. Dat is precies wat de NAM op termijn wil. Het bedrijf, dat voor de helft eigendom is van Shell en voor de helft van ExxonMobil, wil zich terugtrekken uit Norg en daar het zogeheten kussengas terugwinnen — het gas dat onderin de opslag nodig is om de installatie te laten functioneren. Door als beheerder aangewezen te blijven, kan de NAM die operaties niet eenzijdig beëindigen.
Belang voor de leveringszekerheid
De zaak speelt tegen de achtergrond van het einde van de gaswinning in Groningen. Norg en Grijpskerk zijn cruciaal om Nederland in de winter van gas te voorzien, en de Europese norm schrijft voor dat de opslagen voldoende gevuld moeten zijn voordat het koude seizoen begint.
Nu de gaswinning in Groningen is gestopt, ontstond onzekerheid over wie de opslagen vult. Het Rijk heeft staatsdeelneming Energie Beheer Nederland (EBN) de taak gegeven om bij te springen als de markt het laat afweten. Eerder dit jaar moest er zelfs arbitrage aan te pas komen om EBN toegang tot Norg te geven voor het nieuwe vulseizoen, nadat marktpartijen zich hadden teruggetrokken. De ACM heeft de NAM daarnaast via een bindende gedragslijn verplicht om andere marktpartijen niet-discriminerende toegang tot de opslagen te bieden tegen redelijke tarieven.
Geen weg meer terug
Omdat hoger beroep is uitgesloten, ligt de uitkomst nu vast. De NAM blijft, of zij wil of niet, de beheerder van Norg en Grijpskerk en daarmee verantwoordelijk voor twee opslagen die voor de Nederlandse gasvoorziening de komende jaren onmisbaar blijven.
