Wie slachtoffer wordt van een ernstig misdrijf, moet vaak lang wachten op een rechtszaak. Duurt dat wachten te lang, dan kan de dader daarvoor worden gecompenseerd met een lagere straf. Het slachtoffer krijgt in zo'n geval niets. Het Landelijk Advocaten Netwerk Gewelds- en Zedenslachtoffers (Langzs) vindt dat onrechtvaardig en pleit voor een vergoeding voor slachtoffers, meldt de NOS.
Waarom daders korting krijgen
Dat daders strafkorting krijgen, komt voort uit een grondbeginsel van het strafrecht: iedereen heeft recht op berechting binnen een redelijke termijn, vastgelegd in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Duurt een strafproces buiten de schuld van de verdachte veel te lang, dan geldt dat als een schending van dat recht, en verlaagt de rechter de straf ter compensatie.
Dat het niet om uitzonderingen gaat, blijkt uit onderzoek van RTL. Uit een analyse van zo'n 156.000 vonnissen tussen 2008 en juli 2026 kwamen 669 zaken naar voren waarin daders van zware misdrijven een lagere straf kregen wegens vertraging. De kortingen kunnen fors oplopen: in een geval van poging tot moord ging er drie jaar af, en een vader die veroordeeld werd voor misbruik kreeg twee maanden korting.
Slachtoffers blijven met lege handen
Het pijnlijke, zo betoogt Langzs, is dat de vertraging beide kanten treft, maar dat alleen de dader wordt gecompenseerd. Voor slachtoffers betekent een slepende zaak dat ook zij langer in onzekerheid zitten, langer moeten wachten op erkenning en genoegdoening, en hun leven pas kunnen afsluiten als de zaak is afgerond. Dat wachten is voor velen zwaar.
De organisatie spreekt van een scheve situatie: de overheid is tekortgeschoten in een voortvarende afhandeling, maar laat de rekening daarvan bij de slachtoffers liggen. "Omdat de overheid te laks is geweest met een voorspoedige behandeling", zo vat Langzs de kern van het probleem samen, zou juist ook het slachtoffer recht moeten hebben op compensatie.
Het voorstel: 120 euro per dag
Concreet stelt Langzs voor om slachtoffers 120 euro per dag te geven voor elke dag dat een zaak onredelijk lang duurt. Dat bedrag is niet willekeurig gekozen: het is hetzelfde als de vergoeding die verdachten krijgen die ten onrechte in voorarrest hebben gezeten. Op die manier zou het slachtoffer op gelijke voet worden behandeld met de verdachte.
Het idee raakt aan een breder ongenoegen over de trage rechtsgang. Achterstanden bij politie, Openbaar Ministerie en rechtbanken zorgen ervoor dat zaken zich soms jarenlang voortslepen. Zolang dat probleem niet is opgelost, blijven er daders die profiteren van de vertraging — en slachtoffers die met lege handen achterblijven. Of de politiek het voorstel oppakt, moet nog blijken.
