Een meedogenloze hittegolf houdt Europa in zijn greep en verbrijzelt temperatuurrecords van Portugal tot Polen. Ook Nederland deelt in de uitzonderlijke warmte, en het KNMI waarschuwt dat het zwaarste deel van de hitte mogelijk nog in het verschiet ligt.
Warme lucht uit het zuiden
De hitte wordt veroorzaakt door een krachtige zuidelijke stroming die warme lucht vanuit Noord-Afrika en het Iberisch schiereiland diep Europa in voert. Een hardnekkig hogedrukgebied houdt de bewolking weg en laat de zon vrijwel ongehinderd opwarmen. Het resultaat is een hittegolf die zich over een groot deel van het continent uitstrekt en die volgens weerkundigen ongewoon vroeg in het seizoen valt.
In Nederland bleef volgens Weer.nl geen enkel officieel KNMI-meetstation onder de dertig graden — een zeldzaamheid die zich voor het eerst ooit in de maand juni voordeed. De Bilt noteerde eerder deze maand een nieuwe junirecordtemperatuur, ruim boven de oude topwaarde uit 2005.
Records sneuvelen door heel Europa
Zuid-Europa draagt de zwaarste last. In delen van Frankrijk, Spanje en Portugal worden temperaturen tot ver in de veertig graden verwacht. Meteovista wijst erop dat het in Noordoost-Frankrijk plaatselijk richting de warmste dag ooit gemeten kan gaan. Ook België verkeert in officiële hittegolfstatus en in Duitsland, Italië en Kroatië wordt de dertig graden ruim overschreden.
Eerder dit voorjaar sneuvelden in West-Europa al meirecords die meer dan een eeuw oud waren, een teken dat de extreme warmte zich steeds verder buiten de hoogzomer uitstrekt.
KNMI: code oranje en hitteplan
Voor Nederland kondigde het KNMI code oranje af voor grote delen van het land vanwege het risico op uitdroging en oververhitting. Het Nationaal Hitteplan werd opnieuw geactiveerd, met extra aandacht voor kwetsbare groepen zoals ouderen, jonge kinderen en mensen met chronische aandoeningen. Overdag worden in het midden en zuiden van het land maxima rond de 33 tot 36 graden voorzien.
Een bijzonder aandachtspunt zijn de nachten: door de hoge luchtvochtigheid en de aanhoudende warmte koelt het 's nachts nauwelijks af, waardoor het lichaam slecht kan herstellen. Het KNMI houdt er rekening mee dat ook nachtrecords onder druk komen te staan. De exacte piekwaarden verschillen per regio en per bron; voor de actuele situatie verwijst het instituut naar zijn eigen waarschuwingenpagina.
Klimaatverandering maakt hitte heter
Wetenschappers benadrukken dat extreme hittegolven als deze nauw samenhangen met de opwarming van de aarde. Waar een vergelijkbare hittegolf vroeger eens in de zoveel jaar voorkwam, treedt die nu vaker op en is gemiddeld warmer. De combinatie van hogere maximumtemperaturen en warmere nachten maakt de gezondheidsrisico's groter.
Of de hitte aanhoudt tot in juli, is nog onzeker. Voorlopig houdt Europa zijn adem in: de zomer van 2026 lijkt zich al vroeg een plek in de recordboeken te veroveren.
