Bij de huisarts is overgewicht opeens veel vaker in beeld. Het aantal patiënten dat geregistreerd staat met overgewicht of obesitas nam in een jaar tijd met bijna 40 procent toe. Dat blijkt uit onderzoek onder een groot aantal huisartsenpraktijken.

Niet per se meer overgewicht

Zo'n sprong klinkt alarmerend, maar de onderzoekers plaatsen er meteen een belangrijke kanttekening bij. Het betekent waarschijnlijk niet dat er in één jaar tijd ineens veel meer mensen met overgewicht zijn bijgekomen. Veel aannemelijker is dat huisartsen overgewicht nu vaker vastleggen dan voorheen. Het onderwerp komt vaker ter sprake in de spreekkamer, en dus belandt het ook vaker in het medisch dossier. De stijging zegt dus meer over de toegenomen aandacht dan over een plotselinge epidemie.

De rol van de afslankmedicijnen

Die toegenomen aandacht heeft veel te maken met de opkomst van afslankmedicijnen als Ozempic en Wegovy, op basis van de stof semaglutide. Sinds die middelen zo bekend zijn geworden, kloppen meer mensen bij hun huisarts aan met vragen over gewicht en over de mogelijkheid zo'n medicijn te gebruiken. Daardoor wordt overgewicht vaker besproken en geregistreerd. Voor obesitas bedoelde middelen worden echter lang niet altijd vergoed, waardoor gebruikers er vaak zelf voor moeten betalen.

Leefstijl blijft de basis

In de spreekkamer blijft de nadruk liggen op een gezonde leefstijl. Artsenrichtlijnen schrijven voor dat medicijnen pas in beeld komen na een serieuze aanpak met voeding en beweging, en alleen bij een fors verhoogd gezondheidsrisico. Een pil of injectie is dus geen makkelijke eerste stap, maar een middel dat pas onder voorwaarden wordt ingezet. Dat vraagt van de huisarts om te begeleiden, te wegen en soms ook te temperen.

Druk op de huisartsenzorg

De ontwikkeling legt wel extra druk op de toch al drukke huisartsenpraktijk. Gesprekken over gewicht, leefstijl en medicatie kosten tijd en aandacht, en die vraag neemt toe. Tegelijk is het positief dat overgewicht bespreekbaarder wordt: hoe eerder erover wordt gesproken, hoe beter mensen kunnen worden geholpen. De uitdaging is om dat te doen op een manier die respectvol is en die verder gaat dan alleen de wijzer op de weegschaal.