De glans van de Italiaanse luxemode krijgt opnieuw barsten. Het Italiaanse justitieapparaat onderzoekt arbeidsuitbuiting in de toeleveringsketen van bekende modehuizen, en daarbij komen nu ook Chanel en Bulgari in beeld, melden NU.nl en RTL Nieuws.
Uitbuiting bij onderaannemers
Het onderzoek draait niet om de merken zelf als directe werkgever, maar om de bedrijven waaraan zij het maakwerk uitbesteden. In zulke werkplaatsen, vaak met veelal migrantenarbeiders, zouden mensen lange dagen maken voor een zeer laag loon, soms zonder de bescherming van een geldig contract. Justitie spreekt van uitbuiting: dure tassen en kleding die voor honderden of duizenden euro's over de toonbank gaan, blijken onder zeer schrale omstandigheden te worden gemaakt.
De Italiaanse aanpak richt zich er juist op de grote merken verantwoordelijk te houden voor wat er verderop in hun keten gebeurt. Ze moeten onder meer stukken overleggen over hun interne controles en toezicht.
Geen incident, maar een patroon
De zaak staat niet op zichzelf. De afgelopen jaren kwamen bij vergelijkbare onderzoeken al andere grote namen in beeld, waaronder eerder onder meer Dior, Armani en Loro Piana. Steeds kwam eenzelfde beeld naar boven: achter het label 'Made in Italy', dat staat voor kwaliteit en vakmanschap, gaan soms werkplaatsen schuil waar van dat vakmanschap weinig terugkomt in de arbeidsomstandigheden of de betaling.
Daarmee is het geen kwestie van één rotte appel, maar van een probleem dat in het productiemodel zelf lijkt te zitten. Door werk in lange ketens uit te besteden aan steeds goedkopere onderaannemers, ontstaat afstand tussen het merk en de handen die het product maken, en juist in die afstand kan misbruik gedijen.
Wat de merken zeggen
De betrokken huizen benadrukken doorgaans dat zij niet de directe werkgever van deze arbeiders zijn en dat misstanden bij toeleveranciers indruisen tegen hun eigen regels. Critici wijzen er echter op dat merken met hun inkoopmacht wel degelijk invloed hebben op de omstandigheden verderop in de keten, en dat zij hadden kunnen of moeten weten wat daar speelt.
Voor de Italiaanse autoriteiten is de reeks onderzoeken een manier om de druk op te voeren. Voor de consument die een duur merkartikel koopt, roept het een ongemakkelijke vraag op: wat is de werkelijke prijs, en wie betaalt die?
