Wie is Jaimi van Essen?

Jaimi van Essen (geboren in 1991) trad begin 2026 aan als minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in het kabinet-Jetten. Met zijn 34 jaar is hij een van de jongste leden van het kabinet. De D66'er studeerde politicologie en werkte als beleidsadviseur bij het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Zijn bestuurlijke loopbaan begon jong: op zijn 27e werd hij wethouder, met onder meer ruimtelijke ordening in zijn portefeuille, waardoor hij regelmatig met boerenvertegenwoordigers om tafel zat. Daarna was hij wethouder klimaat en economie in Deventer, tot zijn ministerschap. Volgens Nieuwe Oogst wordt hij omschreven als benaderbaar en consensusgericht.

Waarom het stikstofdossier zo loodzwaar is

De opgave is enorm. Sinds de stikstofuitspraak van de Raad van State in mei 2019 is de vergunningverlening in Nederland grotendeels vastgelopen. Eind december 2024 verergerde dat: de Raad van State oordeelde dat ook intern salderen vergunningplichtig werd, waardoor de vergunningverlening vrijwel volledig stilviel. Bovendien geldt het zogeheten additionaliteitsvereiste: vrijgekomen stikstofruimte moet eerst ten goede komen aan natuurherstel en mag dus niet zomaar voor nieuwe vergunningen worden ingezet.

De gevolgen reiken ver buiten de landbouw. Woningbouw, wegenaanleg en industriële projecten lopen vertraging op. Premier Jetten dringt daarom aan op haast. Tegelijk kijken boerenorganisaties kritisch naar D66, dat eerder pleitte voor een halvering van de veestapel — een erfenis die het vertrouwen onder boeren bemoeilijkt.

De aanpak van Van Essen

Van Essen kondigde aan dat het contact met de landbouwsector zijn eerste prioriteit is, en kiest nadrukkelijk voor dialoog boven ideologische standpunten. Het kabinet presenteert een omvangrijk stikstofpakket met onder meer bedrijfsspecifieke emissienormen, een norm voor grondgebondenheid in de melkveehouderij en een wet doelsturing die elk bedrijf een eigen reductiedoel geeft. Daarnaast wordt gesproken over beschermingszones rond Natura 2000-gebieden. Het doel: een forse stikstofreductie voor de landbouw in 2035, naast reducties voor industrie en mobiliteit. Een geborgd maatregelenpakket moet de zogeheten PAS-melders eindelijk zicht op legalisatie geven.

Politieke risico's

De risico's zijn groot. Critici betwijfelen of Van Essen genoeg ervaring heeft voor zo'n veeleisende portefeuille. Op het platteland groeit de onrust over dwingende maatregelen als zones en normen. Slaagt het pakket niet, of sneuvelt het bij de rechter op het additionaliteitsvereiste, dan blijft de vergunningenkraan dicht en stagneert ook de woningbouw verder. Lukt het wél, dan kan een jonge minister geschiedenis schrijven waar ervaren voorgangers faalden.