De psyche begeeft het bij jonge werknemers steeds vaker. Waar oudere medewerkers vooral uitvallen met lichamelijke klachten, vallen werknemers onder de 45 relatief vaker en langduriger thuis door stress, overbelasting en burn-out.
Stressverzuim flink gestegen
Volgens arbodienstverleners ArboNed en HumanTotalCare, die samen voor zo'n miljoen werknemers actief zijn, hangt inmiddels bijna een kwart van al het ziekteverzuim samen met langdurige stressgerelateerde klachten. Het langdurig stressverzuim — uitval langer dan zes weken — is over de afgelopen vijf jaar met tientallen procenten toegenomen.
Zorgwekkend is ook de duur. De gemiddelde uitval door stressklachten loopt op tot honderden dagen, en bij een volledige burn-out duurt het herstel volgens de arbodiensten gemiddeld zelfs meer dan tien maanden. Voor zowel werknemer als werkgever zijn dat ingrijpende cijfers.
Jongere groepen kwetsbaarder
Juist de jongere leeftijdsgroepen worden het hardst geraakt. Werknemers in de twintig en dertig bevinden zich in een levensfase waarin werk, financiën, relaties en soms jonge kinderen allemaal tegelijk om aandacht vragen — een combinatie die de kans op overbelasting vergroot. Bedrijfsartsen wijzen daarnaast op de 'altijd-aan-cultuur': door thuiswerken en de smartphone vervaagt de grens tussen werk en privé, zeker voor generaties die zijn opgegroeid met constante bereikbaarheid.
Voor vrouwen ligt de druk extra hoog. Volgens cijfers van het UWV, aangehaald door NOS Nieuwsuur, leiden psychische klachten bij vrouwen vaker tot langdurige arbeidsongeschiktheid dan bij mannen. Vrouwen dragen gemiddeld nog altijd een groter deel van de zorgtaken thuis, wat de mentale belasting verzwaart.
Zorg en onderwijs voorop
Niet elke sector wordt even hard geraakt. De zorg, het onderwijs en het openbaar bestuur kennen het hoogste stressgerelateerde verzuim. Daar speelt naast werkdruk ook emotionele belasting: medewerkers krijgen dagelijks te maken met de problemen van anderen. Personeelstekorten versterken dat — wie uitvalt, laat extra werk achter voor collega's die toch al onder druk staan. Een fors deel van de nieuwe arbeidsongeschiktheidsuitkeringen wordt inmiddels toegekend vanwege psychische klachten, blijkt uit UWV-cijfers.
Preventie als uitweg
Arbodiensten benadrukken dat de oplossing niet alleen bij de werknemer ligt. Werkgevers zouden eerder in gesprek moeten gaan bij signalen als piekeren, lusteloosheid en spanning, en kunnen met flexibele werktijden, aandacht voor mentale gezondheid en een cultuur waarin 'nee' zeggen mag, het verschil maken. Zolang die investeringen uitblijven, blijven de verzuimcijfers oplopen — met een rekening die uiteindelijk de hele samenleving betaalt.
