Het klinkt als gratis geld: de stroomprijs zakt onder nul, dus zet de wasmachine maar aan en incasseer. Steeds vaker duikt de prijs op de elektriciteitsbeurs daadwerkelijk in de min, vooral op zonnige, winderige middagen. Maar voor vrijwel alle huishoudens met een dynamisch energiecontract geldt: een negatieve beursprijs betekent niet dat je betaald krijgt voor je verbruik. We leggen uit waar dat misverstand vandaan komt.

Waarom de prijs onder nul kan zakken

De groothandelsprijs voor stroom wordt elk uur op de beurs bepaald door vraag en aanbod. Als er meer aanbod dan vraag is, kan de prijs dalen tot nul of zelfs negatief worden. Dat gebeurt steeds vaker doordat het aantal zonnepanelen en windmolens groeit, legt Zonneplan uit: zon en wind produceren op momenten dat het hard waait of de zon volop schijnt, en dat valt lang niet altijd samen met het moment waarop we de stroom nodig hebben. De meeste negatieve uren vallen in lente en zomer, tussen ongeveer 9 en 15 uur.

Het aantal van die uren neemt snel toe. In 2024 telde Nederland 458 uur met een negatieve beursprijs, en in de eerste acht maanden van 2025 stond de teller al op zo'n 474 uur, blijkt uit cijfers verzameld door pv magazine.

Waarom je toch betaalt

De crux zit in het verschil tussen de 'kale' beursprijs en wat jij uiteindelijk per kilowattuur betaalt. Bovenop de kale prijs komt een flinke stapel vaste kosten: energiebelasting, btw, het nettarief voor het transport van stroom en de leveringsopslag van je energiebedrijf. Die kosten blijven gewoon staan, ook als de beursprijs negatief is.

De energiebelasting alleen al bedroeg in 2025 ongeveer 12 cent per kWh, en daar komt 21 procent btw overheen. Bij elkaar gaat het om meer dan 13 cent per kWh aan belasting en btw die er altijd bovenop komt. Het gevolg: de kale prijs moet flink onder nul duiken voordat je netto onder de nul uitkomt. Zonneplan rekende voor dat er in 2024 wel honderden uren met een negatieve groothandelsprijs waren, maar dat de prijs voor consumenten ná belastingen slechts in een handvol uren écht negatief werd.

Wanneer het wél de moeite loont

Dat betekent niet dat een dynamisch contract zinloos is. Bij zo'n contract betaal je elk uur het actuele tarief, dat je een dag vooruit kunt zien. In de uren met lage of zelfs negatieve beursprijzen is stroom dan flink goedkoper dan gemiddeld. Wie de wasmachine, vaatwasser of de laadpaal van de auto bewust naar die goedkope middaguren verschuift, kan zo de rekening drukken, aldus Overstappen.nl.

Het echte voordeel zit dus niet in 'geld toe krijgen', maar in goedkoop stroom afnemen op de juiste momenten. Let wel op: dynamische contracten zijn ook grilliger. Op piekmomenten kan de prijs juist snel oplopen, en eigenaren van zonnepanelen kunnen bij negatieve prijzen zelfs geld kwijtraken aan stroom die ze terugleveren. Het loont dus om de uurprijzen in de gaten te houden voordat je iets aanzet.