Vlak voor de drukste reisperiode van het jaar botst de Europese Unie op de invoering van haar nieuwe grenssysteem. Het zogeheten Entry/Exit System (EES) leidt op luchthavens tot lange wachtrijen, en de reisbranche waarschuwt voor chaos in de zomer. Dat melden onder meer Al Jazeera en Euronews.

Wat het EES is

Het EES vervangt de vertrouwde stempel in het paspoort door een digitale registratie. Reizigers van buiten de EU laten bij binnenkomst hun gegevens vastleggen, inclusief vingerafdrukken en een gezichtsscan. Dat gebeurt bij alle buitengrenzen van het Schengengebied, waar ook Nederland toe behoort. Het doel is grip te krijgen op wie er in- en uitreist en overschrijding van de toegestane verblijfsduur beter op te sporen.

Waarom het vastloopt

Het probleem zit in de tijd. Waar een paspoortstempel in seconden gezet is, kost het registreren van biometrische gegevens per reiziger merkbaar langer. Bij grote drukte tikt dat op tot forse wachttijden. Volgens de luchtvaartsector lopen die op piekmomenten flink op, met rijen die zich opstapelen precies wanneer de vakantiegangers massaal op pad gaan.

De branche vreest niet alleen ongemak, maar ook economische schade: als reizigers Europa gaan mijden vanwege de wachtrijen, raakt dat het toerisme en de luchtvaart. Brancheorganisaties hebben daarom bij de Europese Commissie aangedrongen op meer flexibiliteit — bijvoorbeeld de mogelijkheid om het systeem tijdelijk terug te schroeven als het te druk wordt.

Ook voor Nederlandse reizigers

Voor wie vanuit Nederland reist, kan het systeem eveneens vertraging betekenen. Luchthavens en grensdiensten hebben aangekondigd maatregelen te nemen om de rijen beheersbaar te houden, waaronder de optie om bij extreme drukte tijdelijk soepeler te controleren. Reizigers wordt aangeraden rekening te houden met extra wachttijd en ruim op tijd aanwezig te zijn.

Kinderziektes of structureel probleem?

De vraag is of het gaat om aanloopproblemen die met de tijd verdwijnen, of om een structurele bottleneck. Voorstanders wijzen erop dat een digitaal systeem op termijn juist efficiënter en veiliger is dan handmatige controles. Critici vrezen dat de capaciteit simpelweg tekortschiet zolang apparatuur, personeel en processen niet op orde zijn.

Voor de reiziger van deze zomer is de boodschap in elk geval helder: houd rekening met langere rijen aan de grens, en plan wat extra tijd in. Hoe soepel het systeem uiteindelijk gaat draaien, zal de komende maanden — en waarschijnlijk pas over langere tijd — moeten blijken.