Een batterij die je nooit hoeft op te laden en die honderden of zelfs duizenden jaren meegaat: het klinkt als sciencefiction, maar onderzoekers zijn er een flinke stap dichterbij. Ze presenteerden een nucleaire batterij die energie haalt uit het natuurlijke verval van een radioactieve stof, en die daardoor extreem lang stroom kan blijven leveren.
Hoe het werkt
Het principe is verrassend elegant. In de batterij zit een radioactieve stof die langzaam vervalt en daarbij kleine, energierijke deeltjes uitzendt. Die deeltjes worden opgevangen door een halfgeleidermateriaal, dat ze omzet in een klein, constant stroompje. Er zijn geen bewegende onderdelen en geen chemische reacties die uitgeput raken; zolang de radioactieve stof vervalt, blijft er stroom vloeien. Omdat zo'n verval zich over duizenden jaren uitstrekt, kan de batterij in theorie een onvoorstelbaar lange levensduur hebben.
Niet voor je telefoon
Voordat je droomt van een smartphone die nooit meer leegloopt: zo werkt het niet. Het vermogen dat deze batterijen leveren is minuscuul, veel te klein om een telefoon, laptop of zelfs maar een lampje te laten branden. De kracht zit hem juist in het tegenovergestelde: heel weinig energie, maar dan wel heel lang en heel stabiel. Dat maakt de batterij ongeschikt voor alledaagse elektronica, maar bijzonder interessant voor apparaten die met een fractie van een watt toekunnen.
Waar het wél nuttig is
De toepassingen liggen dan ook op plekken waar je een batterij liever nooit vervangt. Denk aan minuscule sensoren op afgelegen of onbereikbare plaatsen, aan medische implantaten zoals pacemakers, of aan apparatuur in satellieten en ruimtesondes die jarenlang zonder onderhoud moeten functioneren. In al die gevallen is een batterij die decennia of langer meegaat een enorm voordeel, ook al levert hij maar een heel klein beetje stroom.
Veilig en realistisch
De straling die bij het verval vrijkomt, klinkt eng, maar wordt in de batterij afgeschermd, zodat er aan de buitenkant niets ontsnapt. Toch is het belangrijk de verwachtingen te temperen: dit is geen revolutie voor de consumentenelektronica, maar een veelbelovende oplossing voor een specifieke niche. De onderzoekers werken nu vooral aan het verbeteren van de efficiëntie en het verlagen van de kosten. Pas als dat lukt, kan de nucleaire batterij echt op grotere schaal een rol gaan spelen.
