Nationale ombudsman Reinier van Zutphen heeft in een dringende brief aan de Tweede Kamer gewaarschuwd dat gedupeerden van de Groningse gaswinning nog steeds vastlopen in het systeem dat hen zou moeten helpen. Volgens de ombudsman leert de overheid onvoldoende van eerder gemaakte fouten en blijven inwoners de gevolgen van dat tekortschieten ervaren. Sinds 2022 klopten al meer dan 400 Groningers bij hem aan met klachten over de schadeafhandeling en versterking van hun huizen, meldt de NOS.

329 dossiers kwijt

Het meest in het oog springende voorbeeld: het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) is 329 dossiers van gedupeerden kwijtgeraakt. Van Zutphen stuitte daarop toen hij één enkele klacht onderzocht, van een inwoner wiens dossier uit de systemen was verdwenen. Pas daarna bleek dat dit ook voor 328 andere gevallen gold, bericht RTV Noord. Het IMG erkent de kritiek en stelt dat de dossiers "uit beeld" raakten doordat gedupeerden hun aanvraag hadden gepauzeerd om over te stappen naar de nieuwere regeling "Herstel met aannemer". Het instituut biedt excuses aan en belooft verbetering.

Trage afhandeling en onbetrouwbare rapporten

De problemen beperken zich niet tot zoekgeraakte dossiers. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) moet nog zo'n 28.000 adressen in het bevingsgebied beoordelen op veiligheid. Daarbij speelt bovendien dat een deel van de versterkingsrapporten onbetrouwbaar is gebleken: het Adviescollege Veiligheid Groningen constateerde dat rapporten voor circa 8.000 huizen opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden.

De ombudsman ziet een rode draad: gedupeerden wachten jarenlang zonder duidelijkheid of perspectief, gemaakte beloften worden niet nagekomen en de communicatie van de instanties is "afstandelijk en formalistisch". Nieuwe regelingen werden bovendien ingevoerd voordat de ICT-systemen daarop waren ingericht.

'Dit kan niet langer zo doorgaan'

"Gedupeerden blijven vastlopen in dezelfde problemen en zij ervaren nog steeds de gevolgen van een tekortschieten", schrijft Van Zutphen. "Dit kan niet langer zo doorgaan. Mensen zijn teleurgesteld." Hij roept de Tweede Kamer op het heft in handen te nemen en te zorgen voor concrete oplossingen. Eerder pleitte de ombudsman al voor een ruimhartige en gelijke schadeafhandeling en voor heldere communicatie over wat de overheid wel en niet kan waarmaken.

Context: beloften en het Groningen-dossier

De waarschuwing komt in een beladen dossier. Na de parlementaire enquête aardgaswinning Groningen, die concludeerde dat Groningers stelselmatig zijn genegeerd, beloofde het kabinet een ruimhartige afhandeling én het definitief stoppen van de gaswinning uit het Groningenveld. De winning is inmiddels beëindigd, maar het herstel van schade en de versterkingsoperatie slepen zich voort. De brief van de ombudsman laat zien dat de kloof tussen die beloften en de praktijk voor veel gedupeerden nog altijd groot is. Deze week debatteert de Tweede Kamer opnieuw over het schadeherstel.