Veel Nederlandse websites en apps zijn nog altijd moeilijk of niet te gebruiken voor mensen met een beperking. Dat blijkt uit grootschalig onderzoek waarover NU.nl bericht: de onderzoekers stuitten naar eigen zeggen op tienduizenden tekortkomingen in de digitale toegankelijkheid. Het gaat om problemen die slechtzienden, blinden en mensen met een motorische of cognitieve beperking dagelijks tegenkomen.
Wat is er onderzocht
Het onderzoek werd uitgevoerd door Digitaal Toegankelijk, samen met enkele partnerorganisaties. Bijna 700 organisaties uit uiteenlopende sectoren werden tegen het licht gehouden, waaronder financiën, zorg, retail, e-commerce, media, cultuur, sport, wonen en zakelijke dienstverlening. De onderzoekers noemen het de grootste sectoroverstijgende benchmark op dit gebied in Nederland.
Gekeken werd onder meer naar contrastgebruik, begrijpelijke taal, ondertiteling, navigatie, leesbaarheid en de ondersteuning van schermlezers — software die blinden en slechtzienden voorleest wat er op het scherm staat. De eerste resultaten laten zien dat veel organisaties op deze punten nog forse stappen moeten zetten, bericht Dutch IT Channel.
Onbedoeld buitengesloten
De gevolgen zijn volgens de onderzoekers groot. "Veel organisaties realiseren zich onvoldoende hoeveel mensen zij onbedoeld buitensluiten", aldus Pim Teeuwisse, directeur van Digitaal Toegankelijk. Het probleem speelt niet alleen bij blinden en slechtzienden, maar ook bij laaggeletterden en mensen met een cognitieve beperking die moeite hebben met ingewikkelde taal of onlogische navigatie.
Volgens de onderzoekers is onwil zelden de oorzaak; vaker ontbreekt het aan kennis, bewustzijn of inzicht in de eigen blinde vlekken. Om dat te doorbreken ontwikkelden zij een benchmark waarmee organisaties zich met elkaar kunnen vergelijken. Het doel is nadrukkelijk niet om bedrijven aan de schandpaal te nagelen, maar om de bewustwording te vergroten en goede voorbeelden te delen.
Sinds vorig jaar wettelijk verplicht
Het onderzoek verschijnt op een gevoelig moment. Sinds 28 juni 2025 geldt de European Accessibility Act (EAA), die veel commerciële organisaties verplicht hun digitale producten en diensten toegankelijk te maken. Tot dan golden zulke eisen vooral voor de overheid. De wet raakt onder meer webshops, boekings- en reserveringsplatforms, streamingdiensten, bankenapps en bestelapps. Heel kleine bedrijven (minder dan tien werknemers of onder de 2 miljoen euro omzet) zijn uitgezonderd. Om aan de eisen te voldoen moeten diensten minimaal voldoen aan de internationale standaard WCAG 2.1 niveau AA.
Toezicht en boetes
Het toezicht is in Nederland verdeeld over verschillende toezichthouders. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op webshops en bestelplatforms, terwijl de AFM mobiel bankieren en verzekeringen controleert en het Commissariaat voor de Media de nieuws- en streamingdiensten. Consumenten kunnen klachten indienen; de ACM kan ook zelf onderzoek doen en boetes opleggen. Voor bestaande diensten geldt nog een overgangsperiode, maar de boodschap van de onderzoekers is duidelijk: digitale toegankelijkheid is geen luxe, maar een recht.
