De droge zomer laat zich steeds harder voelen. Na weken met weinig regen is in Nederland officieel sprake van een watertekort, en waterbeheerders kondigen maatregelen aan om het beschikbare water eerlijk te verdelen, meldt de NOS. Eerder deze maand werd al opgeschaald naar een 'dreigend watertekort'; nu is de situatie verder verscherpt.

Weinig regen, lage rivieren

De oorzaak zit in een fors neerslagtekort. Er viel de afgelopen tijd weinig regen, ook in de stroomgebieden van de Rijn en de Maas, waardoor er minder water Nederland binnenkomt en de rivierstanden laag zijn. Met een neerslagtekort van rond de 200 millimeter behoort 2026 tot de droogste jaren sinds het begin van de metingen, zo waarschuwde Rijkswaterstaat. Zonder flinke regen neemt de hoeveelheid beschikbaar water de komende weken verder af.

De verdringingsreeks

Bij een tekort verdeelt Nederland het water niet zomaar, maar volgens een wettelijk vastgelegde volgorde: de verdringingsreeks. Die bepaalt wie bij schaarste voorrang krijgt.

Bovenaan staat de veiligheid: het op peil houden van dijken en het voorkomen van onomkeerbare schade aan natuur en bodem, zoals het inklinken van veen. Daarna volgen de nutsvoorzieningen, met drinkwater en energie. Pas als die zijn gedekt, komen hoogwaardige, kleinschalige toepassingen aan bod, en helemaal onderaan staan gebruikers als scheepvaart, landbouw, industrie en recreatie. Zij moeten als eerste inleveren.

Boeren en scheepvaart merken het eerst

Voor huishoudens verandert er voorlopig weinig: er blijft genoeg drinkwater. Wel wordt iedereen opgeroepen zuinig met water om te gaan, bijvoorbeeld door tuinen minder te sproeien.

De landbouw voelt de gevolgen directer. In sommige gebieden kunnen beperkingen gelden op het onttrekken van water uit sloten en beken, wat voor droogtegevoelige gewassen tot schade kan leiden. Ook de scheepvaart merkt de lage waterstanden: schepen kunnen minder diep geladen worden en moeten soms wachten of omvaren.

Water vasthouden waar het kan

Om de klap op te vangen, proberen waterbeheerders zo veel mogelijk zoetwater vast te houden, onder meer in het IJsselmeer en het Markermeer, en waar nodig water aan te voeren naar gebieden die dreigen te verzilten of te verdrogen. De komende weken blijft het weer bepalend: valt er substantiële regen, dan kan de druk snel afnemen; blijft die uit, dan zijn strengere maatregelen niet uitgesloten.