In Arnhem is de afgelopen tijd geëxperimenteerd met een radicale aanpak van schulden: in plaats van gezinnen jarenlang te laten aflossen, koopt de gemeente hun schulden op en lost ze in één keer af. Volgens de NOS zijn de resultaten van de proef in de wijk Immerloo zo positief dat er een vervolg komt in Arnhem-Oost.
Schulden weg, en begeleiding erbij
De aanpak rust op twee pijlers. Ten eerste het overnemen en aflossen van de schulden, zodat de geldzorgen en de druk van schuldeisers ineens verdwijnen. Ten tweede intensieve, persoonlijke begeleiding: coaches werken maandenlang met een gezin, eerst aan vertrouwen en daarna aan een reëel toekomstplan, met stappen richting werk, opleiding of vrijwilligerswerk.
Die combinatie is cruciaal, blijkt uit begeleidend onderzoek van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Alleen schulden aflossen is niet genoeg; het is juist de langdurige begeleiding die gezinnen weer perspectief geeft.
"Voor het eerst rust"
Voor de deelnemende gezinnen is het effect groot. Waar eerst brieven van deurwaarders en constante geldstress het huishouden beheersten, ontstaat nu rust. Deelnemers vertellen dat hun huis weer een veilige plek voelt, dat er thuis meer aandacht is voor de kinderen en dat ze weer vooruit durven kijken. Ook het aantal bezoeken van deurwaarders nam sterk af.
De redenering achter de proef is dat schulden bij armoede vaak niet de kern van het probleem zijn, maar een symptoom. Wie eerst van de schulden af is en daarna goede begeleiding krijgt, komt eerder in rustiger vaarwater, met minder rechtszaken en minder andere hulp die later nodig is.
Groter opzetten
Vanwege die uitkomsten breidt Arnhem de aanpak uit naar meer gezinnen in Arnhem-Oost. De gemeente en de onderzoekers benadrukken dat het niet gaat om "geld weggeven", maar om investeren in stabiliteit: minder schulden nu betekent op termijn minder maatschappelijke kosten. Of de aanpak ook op grotere schaal en in andere gemeenten werkt, moet de komende tijd blijken, maar Immerloo laat zien dat het patroon van jarenlange schulden te doorbreken is.
