Een uitgestrekte, langdurige en intense hittegolf trekt over West- en Zuid-Europa. In Frankrijk liep het kwik zondag al op tot 41 graden, en het Franse weerinstituut Météo-France waarschuwt dat maandag mogelijk "de warmste dag ooit gemeten" wordt in Frankrijk, ongeacht de maand. Ook in Spanje, Engeland en Duitsland klimmen de temperaturen tot ver in de dertig graden, meldt de NOS.

Recordaantal departementen op code rood

Voor zondag plaatste Météo-France 35 van de Franse departementen op code rood voor hitte — op zichzelf al een record — met daarnaast tientallen departementen op code oranje. Voor maandag komen daar nog veertien departementen bij, waarmee het totaal op 49 departementen met de hoogste waarschuwing komt. In het rode alarmgebied wonen volgens persbureau AFP zo'n 35 miljoen mensen.

Maandag worden temperaturen van 40 tot 42 graden verwacht. Vooral het gebied tussen Bordeaux en Toulouse moet rekening houden met pieken rond 42 graden. Zondag werden al uitschieters genoteerd van ruim 42 graden in het zuidwesten van het land. De hitte houdt zeker tot donderdag aan.

Scholen dicht, treinen geschrapt, alcoholverbod

De gevolgen zijn op veel plekken al merkbaar. In Frankrijk gaan maandag honderden scholen dicht en schrapt de spoorwegmaatschappij treinen. De Franse overheid stelde in de rode alarmzones een alcoholverbod in op openbare plekken, mede vanwege het jaarlijkse muziekfeest Fête de la Musique.

Elders in Europa vielen al slachtoffers door het warme weer en de drukte rond zwemwater: in het noordoosten van Spanje verdronken drie jongens, in Duitsland worden zwemmers vermist en ook in Frankrijk kwam iemand om het leven. In Madrid, waar het tot 39 graden werd, ging een geplande publieke vertoning vanwege de hitte niet door.

Wat betekent dit voor Nederland?

Nederland blijft niet buiten schot. Later deze week stroomt de warme lucht ook ons land binnen, met in grote delen van het land temperaturen die richting de 32 tot 38 graden kunnen lopen. Voor een officiële landelijke hittegolf hanteert het KNMI de norm van minstens vijf opeenvolgende dagen van 25 graden of meer, waarvan ten minste drie dagen 30 graden of warmer. Het KNMI geeft code geel af bij een verwachte maximumtemperatuur van 35 graden of hoger.

De klimaatcontext

Wetenschappers leggen een sterk verband tussen deze aanhoudende, extreme hitte en de opwarming van de aarde. Door klimaatverandering komen hittegolven vaker voor en zijn ze heter geworden. Een hittegolf die vroeger eens in de tien jaar optrad, komt nu gemiddeld eens in de drie jaar voor en is ongeveer 1 graad warmer. Extreme gebeurtenissen die vroeger eens in de vijftig jaar voorkwamen, doen zich nu gemiddeld eens in de elf jaar voor.

Dat een hittegolf van deze omvang zich al in juni voordoet, is opvallend. Het past in een breder beeld waarin Europa, het snelst opwarmende continent, steeds vaker met extreme hitte te maken krijgt.