De aarde had de afgelopen decennia een onzichtbare hulptroep tegen de opwarming: wolken. Maar volgens nieuw onderzoek dreigt dat schild te verdwijnen, met een snellere opwarming als gevolg.
Wolken als parasol
Boven de tropische oceanen hangt veel lage bewolking, vooral stratocumulus. Die wolken zijn bijzonder goed in het terugkaatsen van zonlicht naar de ruimte, en werken zo als een parasol die de aarde koelt.
Tussen 1979 en 2025 nam die lage bewolking zelfs licht toe, met ongeveer 0,18 procent per decennium. Daardoor werd een deel van de opwarming gedempt, precies in de periode waarin de aarde met zo'n graad Celsius opwarmde.
Het onderzoek
De studie komt van Columbia University en verscheen in het tijdschrift Geophysical Research Letters. De onderzoekers combineerden waarnemingen van dertien verschillende satellieten met gegevens over de atmosfeer, en ontwikkelden een methode om verschillen tussen die satellieten weg te filteren.
Ze berekenden een terugkoppeling van min 0,79 watt per vierkante meter per graad Celsius. Dat negatieve getal betekent een koelend effect: hoe warmer het werd, hoe meer die wolken tegenwerkten.
Waarom het keert
Het probleem is dat dit effect niet blijft. Klimaatmodellen voorspellen dat verdere opwarming en veranderingen in de luchtcirculatie de gunstige omstandigheden boven de Stille Oceaan doen verdwijnen. De combinatie van warme en koele lucht die deze lage bewolking voedt, valt dan weg.
Als de wolken verdwijnen, keert hun rol om: in plaats van te koelen, gaan ze de opwarming juist versterken.
Wat dit betekent
De consequentie is verontrustend. De modellen die de bewolking van de afgelopen decennia het best nabootsen, wijzen op een hogere klimaatgevoeligheid. Simpel gezegd: de aarde zou sterker kunnen reageren op broeikasgassen dan gedacht, zodra de wolkenparasol wegvalt.
Het onderzoek onderstreept hoe fijn het klimaatsysteem in elkaar steekt. Een subtiele verschuiving in de bewolking kan het verschil maken tussen rem en gaspedaal, en de aanwijzingen wijzen nu richting het gaspedaal.
