Nu zomers in Nederland steeds vaker tot oververhitte huizen leiden, werkt onderzoeksinstituut TNO aan een opvallende oplossing: slimme ramen die zelf reageren op de temperatuur. Dat meldt de NOS. Het glas zou de hitte buiten kunnen houden zonder dat er een airco aan te pas komt.

Hoe het werkt

De ramen hebben een heel dun laagje coating dat de temperatuur van het glas "herkent" en daar automatisch op inspeelt. Wordt het glas warm door felle zon, dan houdt de coating de zonwarmte tegen — zonder dat de kleur van het raam zichtbaar verandert, dus je blijft gewoon naar buiten kijken. Zakt de temperatuur in de winter onder ongeveer 21 graden, dan laat het raam juist meer warmte door. Het systeem werkt passief: er is geen elektronica of bediening voor nodig. Volgens TNO-onderzoeker Pascal Buskens ziet zo'n raam er gewoon uit als elk ander raam.

Wat het kan opleveren

In tests scheelt het volgens TNO behoorlijk: de binnentemperatuur kan tot zo'n vijf graden lager uitvallen. Daarnaast zou de techniek een energiebesparing van grofweg vijf tot negen procent per jaar kunnen opleveren, doordat er minder gekoeld (en deels minder verwarmd) hoeft te worden. De geschatte terugverdientijd ligt rond de vijf tot zeven jaar, bij een levensduur van zo'n twintig jaar.

Hittestress als groeiend probleem

De timing is niet toevallig. Hittegolven komen vaker voor, en veel Nederlandse woningen warmen in de zomer flink op — zeker huizen met grote ramen op het zuiden of westen en weinig zonwering. Massaal airco's installeren is duur én energie-intensief, dus wordt er gezocht naar alternatieven die koelen zónder het stroomnet en de klimaatdoelen extra te belasten. Slimme ramen passen in dat plaatje.

Nog geen wondermiddel

Tegelijk is voorzichtigheid op zijn plaats. De techniek is nog niet breed beschikbaar: TNO plaatste de eerste ramen in een proefwoning in Almere, en commerciële beschikbaarheid wordt pas volgend jaar verwacht. Over de uiteindelijke prijs is nog weinig bekend, en zoals bij meer innovatieve bouwmaterialen zullen de kosten in het begin waarschijnlijk hoger liggen dan bij gewoon glas.

Bovendien zijn slimme ramen niet de enige oplossing. Goede isolatie, zonwering, ventilatie en groen rond en aan het huis blijven minstens zo belangrijk. De ramen zijn vooral een veelbelovende extra in een breder pakket aan maatregelen om woningen leefbaar te houden als het buiten heet is.