Het is astronomen voor het eerst gelukt om een atmosfeer aan te tonen rond een rotsachtige planeet die in de zogeheten bewoonbare zone van zijn ster ligt. Het gaat om LHS 1140 b, een planeet op ongeveer 48 lichtjaar van de aarde, meldt wetenschapssite Scientias. "Dit is de eerste keer dat iemand een atmosfeer heeft gevonden rond een rotsplaneet in de bewoonbare zone van een andere ster", aldus betrokken onderzoeker Collin Cherubim.
De bewoonbare zone
De bewoonbare zone is de afstand tot een ster waar het niet te heet en niet te koud is, zodat er in principe vloeibaar water op het oppervlak van een planeet zou kunnen bestaan. Water in vloeibare vorm geldt als een van de belangrijkste voorwaarden voor leven zoals wij dat kennen. LHS 1140 b draait rond een rode dwerg, een kleine, koele ster, en bevindt zich net in dat gunstige gebied.
Hoe de atmosfeer werd ontdekt
De vondst werd gedaan met de WINERED-spectrograaf op het Magellan-observatorium in Chili. De onderzoekers maakten gebruik van een zeldzaam moment waarop LHS 1140 b en een tweede planeet tegelijk voor hun ster langs schoven. Op zulke momenten schijnt het sterlicht door de bovenlaag van de atmosfeer, en aan de manier waarop dat licht verandert konden de astronomen ontsnappend helium aantonen, een teken dat de planeet een atmosfeer heeft.
Bijzonder is dat die atmosfeer er al meer dan drie miljard jaar lijkt te zijn. Dat een rotsplaneet zijn gashuls zo lang vasthoudt, ondanks de straling van zijn ster, is precies wat wetenschappers hoopten te zien: het betekent dat zulke werelden hun atmosfeer kunnen behouden.
Belangrijk, maar nog lang geen leven
Toch is voorzichtigheid geboden. Een atmosfeer is een voorwaarde voor mogelijk leven, geen bewijs ervan. Bovendien is tot nu toe alleen ontsnappend helium waargenomen; de volledige samenstelling van de atmosfeer is nog niet in kaart gebracht. Helium zelf zegt niets over biologie.
Om echt iets over bewoonbaarheid te kunnen zeggen, zijn vervolgwaarnemingen nodig, bijvoorbeeld met krachtige telescopen die kunnen speuren naar moleculen als zuurstof of methaan. Voorlopig is LHS 1140 b vooral een veelbelovende kandidaat voor verder onderzoek. Wel laat de ontdekking zien dat we inmiddels de gevoeligheid hebben om atmosferen rond kleine, aardachtige planeten op te sporen, een vaardigheid die in de zoektocht naar een tweede aarde onmisbaar is.
