Voor het eerst in jaren neemt het aantal mensen met geldzorgen en betalingsproblemen in Nederland weer toe. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Nibud, het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting. Na een reeks jaren waarin de financiële situatie van huishoudens geleidelijk verbeterde, ziet het instituut nu een duidelijke verslechtering.
Aandeel dat moeilijk rondkomt stijgt fors
Het aandeel huishoudens dat moeite heeft om rond te komen steeg van ongeveer 32 procent in 2024 naar 38 procent nu, meldt het Nibud. Ook maken meer mensen zich zorgen over hun geldzaken: dat aandeel groeide van 27 procent twee jaar geleden naar 33 procent dit jaar.
De krapte wordt ook zichtbaar in concrete cijfers. Een kwart van de huishoudens geeft aan dit jaar wel eens een rekening niet te kunnen betalen. De spaarbuffers waarmee mensen tegenvallers zouden moeten opvangen, zijn bovendien dun: bijna een derde van de huishoudens heeft 2.500 euro of minder op de spaarrekening, en een kwart zelfs minder dan 1.000 euro.
Jongvolwassenen het hardst geraakt
De klap valt het hardst bij jongvolwassenen tussen de 18 en 30 jaar. In die groep steeg het aandeel dat moeilijk rondkomt van 40 procent in 2024 naar 54 procent nu — ruim de helft dus. Naast jongvolwassenen noemt het Nibud vooral huurders, alleenstaanden, uitkeringsgerechtigden en huishoudens met een laag of wisselend inkomen als kwetsbare groepen.
Het Nibud wijst op de magere reserves van veel huishoudens: met zulke kleine buffers kunnen mensen weinig klappen opvangen. De combinatie van hoge vaste lasten, eerdere inflatie en een ongelijke loonontwikkeling zorgt ervoor dat bepaalde groepen achterblijven, ook al gaat het gemiddelde huishouden er volgens koopkrachtberekeningen licht op vooruit.
Niet alle cijfers wijzen dezelfde kant op
Het beeld is wel gemengd. Volgens kredietregistratiebureau BKR daalde het aantal mensen met een geregistreerde betalingsachterstand de afgelopen tijd juist. Het BKR waarschuwt echter zelf dat steeds meer schulden buiten beeld blijven: geld dat mensen lenen via diensten als Klarna, informele leningen bij familie en uitgestelde belastingschulden komen niet in de officiële registers terecht. De werkelijke geldnood kan daardoor groter zijn dan de geregistreerde cijfers doen vermoeden.
Hulp blijft beschikbaar
Het Nibud benadrukt dat mensen met geldzorgen er niet alleen voor hoeven te staan. Via een anonieme test op platforms als Geldfit kunnen Nederlanders advies krijgen over hun financiële situatie, en wie liever belt kan terecht bij de gratis hulplijn 0800-8115. Hoe eerder mensen aan de bel trekken, hoe groter de kans dat betalingsproblemen niet uitgroeien tot problematische schulden.
