De spanning rond de Straat van Hormuz is opnieuw hoog opgelopen. De Verenigde Staten hebben volgens hun eigen Centraal Commando (CENTCOM) militaire doelen in Iran aangevallen, als reactie op een droneaanval op een commercieel containerschip nabij de drukste olietransportroute ter wereld, melden onder meer NOS en Al Jazeera.

De aanval op het schip

Het begon een dag eerder, toen een drone het containerschip Ever Lovely raakte, vlak nadat dat de Straat van Hormuz had verlaten. De Britse maritieme dienst UKMTO bevestigde schade aan de brug van het schip; gewonden vielen er niet en het schip kon doorvaren. Washington houdt de Iraanse Revolutionaire Garde verantwoordelijk voor de aanval. Dat is vooralsnog een Amerikaanse claim: Iran heeft de verantwoordelijkheid niet opgeëist of bevestigd, en onafhankelijke verificatie ontbreekt.

De Amerikaanse vergelding

Als reactie bestookten Amerikaanse strijdkrachten naar eigen zeggen Iraanse opslagplaatsen voor raketten en drones en radarposten langs de kust, in het zuiden van Iran. Volgens een Amerikaanse functionaris duurde de operatie ongeveer een uur. Iraanse staatsmedia meldden dat er bij een havenplaats iets werd geraakt, maar over de schade en eventuele slachtoffers aan Iraanse kant is nog niets bevestigd. Ook details als het aantal afgevuurde drones zijn afkomstig van Amerikaanse zijde en niet onafhankelijk gecontroleerd.

Akkoord onder druk

De timing maakt de zaak extra gevoelig. Pas eerder deze maand sloten de VS en Iran een akkoord dat een einde moest maken aan de militaire confrontaties en de Straat van Hormuz weer volledig open moest stellen voor de scheepvaart. De aanval op de Ever Lovely en de Amerikaanse vergelding vormen de eerste directe botsing sinds dat akkoord — en zetten de houdbaarheid ervan zwaar op de proef. President Trump sprak van een schending van de wapenstilstand.

Iran dreigt met reactie

Teheran reageerde fel. Via Iraanse media liet het land weten dat de Amerikaanse "agressie niet onbeantwoord" zal blijven en dat een reactie "snel en doortastend" zal zijn. Wat dat concreet betekent, is onduidelijk.

Waarom dit de hele wereld raakt

De Straat van Hormuz is een flessenhals voor de wereldeconomie: in normale omstandigheden passeert er ongeveer een kwart van alle over zee vervoerde olie. Elke escalatie jaagt de verzekeringspremies voor schepen omhoog en bedreigt de aanvoer van energie wereldwijd — ook voor Europa. Internationale partijen volgen de situatie daarom met grote zorg, nu een akkoord dat amper stand had gehouden, alweer op springen staat. Dit is een zich ontwikkelende zaak; veel feiten moeten de komende uren nog worden bevestigd.