Iedereen kent ze wel: mensen die onder hoge druk rustig blijven, terwijl een ander bij hetzelfde tegenslagje al dagenlang uit het lood ligt. Wat maakt de een zo veel veerkrachtiger dan de ander? Volgens Scientias, dat recent onderzoek samenvat, is daar geen simpel antwoord op: stressbestendigheid ontstaat uit meerdere factoren tegelijk.
Niet één plekje in het brein
Lang werd vooral gekeken naar een klein hersengebied dat een rol speelt bij angst en emoties. Nieuwer onderzoek laat zien dat het ingewikkelder ligt: het zijn juist grotere netwerken in de hersenen, die met elkaar samenwerken, die bepalen hoe iemand op stress reageert. Daardoor kan dezelfde gebeurtenis bij de ene persoon een heel andere reactie oproepen dan bij de ander.
De rol van genen
Ook je aanleg telt mee. Uit onderzoek blijkt dat erfelijke factoren invloed hebben op hoe goed iemand van nature tegen stress kan. Maar genen bepalen niet alles. Ze geven eerder een startpositie: een aanleg die vervolgens sterk wordt beïnvloed door wat je meemaakt en hoe je ermee omgaat.
Wat je zelf doet
Juist dat gedrag blijkt een groot verschil te maken. Mensen die stress actief aanpakken, bijvoorbeeld door een probleem stap voor stap te lijf te gaan of een situatie bewust anders te bekijken, komen er doorgaans beter doorheen dan wie afwacht en piekert. Bij veerkrachtige mensen lijkt dat reguleren van emoties bovendien vaak wat vanzelfsprekender te gaan.
Daarnaast speelt de omgeving een grote rol. Steun van familie, vrienden of collega's helpt om moeilijke periodes door te komen. Veerkracht is dus niet alleen iets van het individu, maar ook van het netwerk eromheen.
Geen wondermiddel, wel houvast
De conclusie is dat er geen enkele verklaring is voor waarom de een beter tegen stress kan dan de ander. Het is een optelsom: aanleg, hoe je hersenen werken, je omgeving en je manier van omgaan met tegenslag. Het geruststellende daarvan is dat een deel ervan te beïnvloeden is. Aan je genen verander je weinig, maar aan hoe je met stress omgaat en aan de mensen om je heen wél. Wie leert stress actiever aan te pakken en steun durft te zoeken, vergroot daarmee zijn eigen veerkracht.
