Soms schuilt geschiedenis in een stapel die niemand meer inkijkt. Een vrijwilliger van het Britse nationaal archief in Londen heeft daar een zeldzaam gedrukt exemplaar van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring ontdekt, meldt de NOS. De vondst kwam net op tijd voor 4 juli, de dag waarop de Verenigde Staten hun onafhankelijkheid vieren.
Een 'ander papier'
De vrijwilliger, Michael Scurr, stuitte in mei op het document terwijl hij oude stukken doornam. Tussen de papieren zat een gedrukt vel dat aanvankelijk nauwelijks als bijzonder was aangemerkt. Bij nader inzien bleek het om een zeldzame vroege druk van de Onafhankelijkheidsverklaring te gaan.
Het exemplaar is een zogeheten Exeter-druk, gemaakt in het stadje Exeter in de Amerikaanse staat New Hampshire. De verklaring werd op 4 juli 1776 in Philadelphia aangenomen, en om het nieuws snel te verspreiden werden er in de dagen daarna, rond 16 tot 19 juli, op verschillende plekken gedrukte versies gemaakt. De Exeter-druk is daar één van.
Uiterst zeldzaam
Van deze specifieke druk zijn wereldwijd slechts elf exemplaren bewaard gebleven. Wat het gevonden vel extra bijzonder maakt: het is het eerste exemplaar van de Exeter-druk dat buiten de Verenigde Staten wordt aangetroffen, en bovendien het enige dat bekend is als oorlogsbuit.
Daarmee heeft het document een opmerkelijke reisgeschiedenis. Het belandde in Engeland doordat een Amerikaans kaperschip, de Dalton, op kerstavond 1776 na een lange achtervolging door de Britse marine werd overmeesterd, voor de kust van Portugal. De in beslag genomen papieren van dat schip — met daartussen dit exemplaar van de verklaring — kwamen zo in de Britse archieven terecht, waar ze eeuwenlang vrijwel ongezien bleven liggen.
Een tastbare link met 1776
Voor historici is de vondst een klein venster op de revolutiejaren. Het laat zien hoe het nieuws van de Amerikaanse onafhankelijkheid destijds de wereld over ging: gedrukt, verscheept, en soms onderschept door de tegenstander. Volgens deskundigen vormt het exemplaar een directe verbinding met de mensen die het nieuws van de jonge natie wilden verspreiden.
Het document zal worden tentoongesteld, als onderdeel van een presentatie over de weg naar de Amerikaanse onafhankelijkheid. Voor het Britse archief is het een bijzondere aanwinst in de schijnwerpers — en voor Scurr het bewijs dat geduldig archiefwerk soms wordt beloond met een echte historische verrassing.
