Het onverwachte verkooptelefoontje — van een energiebedrijf, een goede doel of een telecomaanbieder — lijkt op zijn retour. Vanaf 1 juli gelden er strengere regels voor telemarketing, en de belangrijkste verandering is helder: zonder uitdrukkelijke toestemming vooraf mag een bedrijf je niet meer bellen om iets te verkopen.

Einde aan het 'bestaande klant'-argument

Tot nu toe konden bedrijven relatief makkelijk bellen zolang er een bestaande of vroegere klantrelatie was. Een oud-klant, een huidige abonnee, iemand die ooit een polis afsloot — allemaal mochten ze gebeld worden. Die zogeheten 'soft opt-in' wordt afgeschaft, bevestigt de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Voortaan is alleen een echte, vooraf gegeven toestemming voldoende.

Wat betekent 'opt-in'?

Een opt-in houdt in dat je zelf actief en ondubbelzinnig hebt aangegeven gebeld te willen worden voor commerciële doeleinden. Een vooraf aangevinkt vakje of een zinnetje verstopt in de algemene voorwaarden telt niet. En de bewijslast ligt volledig bij het bellende bedrijf: dat moet kunnen aantonen dat jij toestemming hebt gegeven. Kan het dat niet, dan handelt het in strijd met de wet.

Wie wordt beschermd?

De regels gelden voor alle consumenten. Belangrijk is dat ook zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) en vennootschappen onder firma onder deze bescherming vallen, terwijl zij eerder als 'zakelijke klanten' werden behandeld. Voor grotere bedrijven en rechtspersonen blijft zakelijke benadering wel mogelijk.

Uitzonderingen

Niet iedereen valt onder het strengere regime. Volgens de ACM gelden uitzonderingen voor onder meer erkende goede doelen, loterijen die afdragen aan goede doelen en uitgevers van kranten en tijdschriften. Zij mogen bestaande of voormalige donateurs en klanten nog wel benaderen — mits die zich kunnen afmelden.

De Consumentenbond waarschuwt nog voor een bijwerking: in de aanloop naar 1 juli proberen sommige bedrijven snel nog toestemming te verzamelen. Word je gebeld met de vriendelijke vraag of je akkoord gaat met toekomstige belletjes, dan hoef je daar geen 'ja' op te zeggen.

Klacht indienen

Word je na 1 juli toch ongevraagd gebeld, dan kun je dat melden bij de ACM, die actief toezicht houdt en boetes kan opleggen. Daarnaast geldt nog altijd het 'recht van verzet': zeg je tijdens een gesprek dat je niet meer gebeld wilt worden, dan moet het bedrijf je nummer direct van de bellijst halen. Kortom: de telefoon hoeft straks een stuk minder vaak op stil.