Wie kauwgom koopt, koopt in de meeste gevallen plastic. De kauwgombasis — op de verpakking vaak simpelweg 'gum base' genoemd — bevat synthetische rubbers en polymeren, verwant aan de materialen in houtlijm, plastic tasjes en zelfs autobanden. Fabrikanten hoeven die ingrediënten niet uitgebreid te specificeren, zodat consumenten nauwelijks weten wat ze in hun mond stoppen.
Plastic dat je binnenkrijgt
Dat heeft gevolgen tot in de mondholte. Onderzoek waarover de American Chemical Society berichtte, laat zien dat een stukje synthetische kauwgom tijdens het kauwen microplasticdeeltjes afgeeft aan het speeksel. Volgens de Plastic Soup Foundation kan een uur kauwen zelfs honderdduizenden microplastics opleveren — al benadrukken onderzoekers dat de gezondheidseffecten daarvan nog onvoldoende bekend zijn.
Nederland wil een Europees verbod
Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat pleit op Europees niveau voor een verbod op plastic kauwgom. Ze wil de aanstaande herziening van de Europese richtlijn voor wegwerpplastics aangrijpen om kauwgom met synthetische polymeren te verbieden. Die evaluatie loopt nog; een eventueel verbod kan op zijn vroegst in 2030 ingaan. In dezelfde lijn bepleit Nederland ook Europese maatregelen tegen onder meer sigarettenfilters en wegwerp-e-sigaretten.
Een duur zwerfafvalprobleem
De aanleiding is niet alleen de microplasticvraag, maar ook het zwerfafval. Nederlanders kauwen jaarlijks zo'n 3,5 miljoen kilo kauwgom, en een flink deel daarvan belandt op straat. Volgens Rijkswaterstaat bestaat 13 procent van al het zwerfafval in Nederland uit kauwgom.
De opruimkosten zijn navenant. Alleen al voor de Haagse Grote Marktstraat kost het verwijderen van vastgeplakte kauwgom 150.000 euro per jaar. En het materiaal blijft lang liggen: synthetische kauwgom heeft tientallen jaren nodig om af te breken, terwijl varianten op basis van natuurlijke grondstoffen dat sneller doen.
Steun en weerstand
Onder de bevolking is er brede steun: uit een peiling van de Plastic Soup Foundation blijkt dat 72 procent van de Nederlanders een verbod op plastic kauwgom steunt, en een nog groter deel wil dat fabrikanten verplicht alle ingrediënten op de verpakking vermelden.
De kauwgomindustrie ziet het anders. Brancheverenigingen noemen een verbod 'disproportioneel' en wijzen erop dat er al wordt gewerkt aan milieuvriendelijker alternatieven. Een Europees verbod is dan ook nog toekomstmuziek: de besluitvorming in Brussel verloopt traag, en of kauwgom straks verplicht op natuurrubber moet worden gemaakt, hangt af van de bereidheid van andere EU-lidstaten om mee te gaan.
