Voetbaltribunes zijn doorgaans het domein van clubkleuren en landsvlaggen. Maar bij het WK-duel tussen Iran en Egypte dook er een heel andere kleur op: de regenboog. Supporters zwaaiden er massaal met pride-vlaggen, en maakten zo van het duel wat activisten vooraf al de 'Pride Match' van dit toernooi noemden.

De symboliek was scherp gekozen. Iran en Egypte staan beide bekend om hun repressie van lhbti+'ers — in het ene land kan die zelfs levensbedreigend zijn.

Iran: tot de doodstraf

In Iran is homoseksualiteit strafbaar onder het islamitische strafrecht, met in het uiterste geval de doodstraf. Mensenrechtenorganisaties documenteerden in de loop der decennia talloze vervolgingen en executies op gronden die met homoseksualiteit te maken hadden. Voor veel Iraanse lhbti+'ers is openlijk uitkomen voor hun identiteit dan ook geen optie.

Egypte: vervolging via een omweg

Egypte kent geen wet die homoseksualiteit met zoveel woorden verbiedt, maar gebruikt zedelijkheids- en 'losbandigheids'-wetten om hetzelfde doel te bereiken. Daarmee zijn celstraffen mogelijk, soms van vele jaren. Arrestaties via lokvallen op datingapps zijn meermaals gedocumenteerd.

De echo van 2017

Voor Egypte is de regenboogvlag bovendien geen abstract symbool. In 2017 hief een bezoeker van een concert in Caïro een pride-vlag omhoog. Wat volgde was een golf van arrestaties en vervolgingen, en een bredere campagne tegen de lhbti+-gemeenschap. Dat iemand nu, op het wereldpodium van een WK, opnieuw diezelfde vlag toont, is een directe verwijzing naar dat moment.

Voetbal als politiek podium

Het WK is vaker een toneel voor protest. Rond dit duel ging de aandacht — meer dan naar de tactiek of de stand — uit naar de boodschap op de tribunes. Het label 'Pride Match' is afkomstig van activisten en media, niet van de FIFA of de betrokken voetbalbonden. Maar het werkte: de wedstrijd trok wereldwijde aandacht vanwege de menselijke vraag die eronder lag.

Wat betekent het om de kleuren van je identiteit te tonen bij een duel tussen landen die diezelfde identiteit strafbaar stellen? Het antwoord stond op de tribunes, in alle kleuren van de regenboog.