Een duidelijke meerderheid van de Nederlanders wil dat muziek die geheel of gedeeltelijk met kunstmatige intelligentie is gemaakt, voorzien wordt van een herkenbaar label. Dat blijkt uit de Muziekmonitor van brancheorganisatie NVPI, waarover de NOS bericht. Volgens de NOS wil inmiddels ongeveer driekwart van de ondervraagden zo'n label, een flinke stijging ten opzichte van twee jaar geleden. Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoeksbureau GfK onder zo'n 2.000 representatieve respondenten.
Behoefte aan transparantie
De wens om AI-muziek te labelen hangt samen met een brede voorkeur voor 'echte' muziek: ruim driekwart van de Nederlanders vindt het belangrijk dat muziek door mensen wordt gemaakt en niet door een computer. Dat aandeel is de afgelopen jaren gestegen. Het draait volgens betrokkenen vooral om eerlijkheid en duidelijkheid. "Transparantie is belangrijk. Mensen moeten weten waar ze naar luisteren en hebben recht op eerlijke informatie", zegt Michiel Laan van auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra in het NOS-bericht. Voor artiesten speelt daarnaast de zorg dat AI-tracks streaminginkomsten wegtrekken bij makers van vlees en bloed.
Stortvloed aan AI-tracks
De achtergrond van de discussie is een explosieve groei van AI-muziek op streamingplatforms, vaak gemaakt met laagdrempelige tools. Streamingdienst Deezer meldt dat het inmiddels bijna 75.000 volledig door AI gegenereerde nummers per dag binnenkrijgt, goed voor ruim 44 procent van alle nieuwe uploads. Deezer was naar eigen zeggen het eerste platform dat zulke nummers labelt en haalde ze uit zijn aanbevelingen en redactionele playlists.
Dat de grens tussen mens en machine vervaagt, illustreert het geval van The Velvet Sundown: een zogenaamde folkrockband die in de zomer van 2025 binnen enkele weken meer dan een miljoen luisteraars op Spotify haalde, voordat bleek dat het om een AI-project ging. De zaak legde bloot hoe weinig zicht luisteraars hebben op wat ze horen. Uit internationaal onderzoek van Deezer en Ipsos bleek dat een grote meerderheid van de deelnemers het verschil tussen AI- en mensenmuziek niet hoorde, en dat de meesten vinden dat volledig door AI gemaakte muziek duidelijk gelabeld moet worden.
Komen er regels?
Spotify scherpte in 2025 zijn beleid aan met onder meer verplichte AI-vermelding via een industriestandaard en een verbod op het klonen van stemmen zonder toestemming. Op wettelijk niveau biedt de Europese AI-verordening (EU AI Act) een kapstok: artikel 50 verplicht aanbieders om door AI gegenereerde of bewerkte content machineleesbaar te markeren als kunstmatig. Deze transparantieregels worden vanaf augustus 2026 van kracht; de Europese Commissie werkt aan een bijbehorende gedragscode om de markering in de praktijk vorm te geven. Daarmee zou de luisteraarswens uit het Nederlandse onderzoek deels in wetgeving worden verankerd.
