Wat er gebeurde

De Zweedse verdedigster Maja Göthberg speelde in het seizoen 2023/24 voor de vrouwenploeg van Lazio en hielp de club aan promotie. In de zomer van 2024 onderhandelde zij over een nieuw contract. Volgens FIFPRO, de wereldwijde spelersvakbond, was er weliswaar nog geen handtekening gezet, maar waren beide partijen het over de belangrijkste voorwaarden eens. Vlak voordat het contract werd geformaliseerd, ontdekte Göthberg dat ze zwanger was.

Nadat ze de club hierover had ingelicht, liep de relatie spaak. Lazio stelde later dat er nooit een contract had bestaan en dat de speelster zelf niet meer wilde doorgaan. Göthberg hield vol dat de club zich juist terugtrok vanwege haar zwangerschap. Daarnaast zou haar zwangerschap zonder toestemming aan teamgenotes zijn doorverteld.

De uitspraak

Het Hof van Arbitrage voor Sport (CAS) in Lausanne stelde Göthberg in het gelijk. Volgens persbureau AP, overgenomen door onder meer CBC Sports, oordeelde het tribunaal dat er ondanks het ontbreken van een handtekening wél een arbeidsverhouding bestond, en dat Lazio die onrechtmatig had beëindigd vanwege de zwangerschap. De club slaagde er niet in te bewijzen dat het besluit losstond van de zwangerschap.

Lazio moet Göthberg meer dan 70.000 euro betalen: een vergoeding voor gemist salaris en voor de aantasting van haar persoonlijke rechten, vermeerderd met rente. WhatsApp-berichten speelden een sleutelrol, omdat zij zowel het bestaan van de arbeidsverhouding als de wetenschap van de club over de zwangerschap aantoonden. Göthberg had eerder bij een FIFA-tribunaal bot gevangen en kreeg pas in beroep bij de CAS alsnog gelijk.

FIFA-regels rond zwangerschap

De zaak raakt aan de bescherming die FIFA sinds 1 januari 2021 biedt aan zwangere speelsters. Volgens deze regels hebben speelsters recht op minimaal veertien weken betaald zwangerschapsverlof, waarvan minstens acht weken na de bevalling, tegen ten minste twee derde van hun salaris. Beëindigt een club een contract omdat een speelster zwanger is, dan riskeert de club een transferverbod en een boete. FIFA breidde deze bescherming in 2024 verder uit.

De uitspraak in de zaak-Göthberg laat zien dat die regels ook afdwingbaar zijn wanneer het niet om loondoorbetaling gaat, maar om de vraag of een club een speelster überhaupt mag weigeren vanwege haar zwangerschap. Volgens FIFPRO vestigt het oordeel bovendien een precedent over de vertrouwelijkheid van zwangerschapsgegevens als medische informatie.

Bredere context

Het vrouwenvoetbal kent meer van dit soort kwesties. De IJslandse international Sara Björk Gunnarsdóttir won eerder een geruchtmakende zaak tegen Olympique Lyon over doorbetaling van salaris tijdens haar zwangerschap. Die uitspraak ging over loonbescherming; de zaak-Göthberg beantwoordt een nieuwe vraag, namelijk wat er geldt als een club besluit een speelster na het bekend worden van een zwangerschap niet langer in dienst te nemen. Samen vormen de twee zaken een groeiend juridisch fundament voor de rechten van zwangere profvoetbalsters.