Het Openbaar Ministerie heeft een strafrechtelijk onderzoek geopend naar chemiebedrijf Sabic in Bergen op Zoom. Het bedrijf wordt ervan verdacht de stof PFBS, een variant van pfas, in het milieu te hebben geloosd zonder dat dat mocht. Volgens het OM zijn er voldoende aanknopingspunten om een onderzoek te rechtvaardigen. Het is nadrukkelijk een verdenking: van een veroordeling is geen sprake.

Waar het onderzoek over gaat

De verdenking draait om de lozing van perfluorbutaansulfonzuur, kortweg PFBS, op de Westerschelde en de Theodorushaven. Het onderzoek wordt geleid door het Functioneel Parket, het onderdeel van het OM dat is gespecialiseerd in milieu- en fraudezaken. Eerder oordeelde de rechter al in een bestuurlijke procedure dat Sabic de uitstoot fors moet terugdringen: het bedrijf mag nog maximaal 2,75 kilo PFBS per jaar lozen, terwijl het daarvoor naar schatting rond de 51 kilo per jaar zou zijn geweest.

Wat pfas zijn

PFBS behoort tot de groep pfas, de per- en polyfluoralkylstoffen. Die stoffen worden vaak "forever chemicals" genoemd omdat ze in het milieu nauwelijks afbreken en zich er ophopen. Ze worden onder meer gebruikt om materialen water- en vuilafstotend te maken. Juist doordat ze zo stabiel zijn, blijven ze lang in water, bodem en uiteindelijk in het menselijk lichaam aanwezig. Gezondheidsdeskundigen brengen langdurige blootstelling aan bepaalde pfas in verband met effecten op onder meer het afweersysteem en de lever, al verschilt dat per stof en per hoeveelheid.

Aangifte van milieustichtingen

Het strafrechtelijk onderzoek volgt op een aangifte van vier milieustichtingen, die vinden dat de lozingen te lang zijn doorgegaan. Zij wijzen erop dat de Westerschelde een kwetsbaar natuurgebied is dat in open verbinding staat met de Noordzee. Met de aangifte wilden zij afdwingen dat niet alleen bestuursrechtelijk, maar ook strafrechtelijk naar de zaak wordt gekeken.

Reactie en vervolg

Sabic heeft op het strafrechtelijk onderzoek nog niet publiekelijk gereageerd. In de eerdere bestuurlijke procedure stelde het bedrijf al veel te hebben gedaan om de lozingen terug te dringen, en daar volgens de rechter ook grotendeels in te zijn geslaagd. Of het onderzoek uiteindelijk tot vervolging leidt, is nu nog niet te zeggen. Het OM zal eerst moeten vaststellen of er daadwerkelijk strafbaar is gehandeld en, zo ja, wie daarvoor verantwoordelijk kan worden gehouden.