Het aantal internationale kinderontvoeringen door een ouder is vorig jaar fors toegenomen. Volgens het Centrum Internationale Kinderontvoering (Center IKO) werden ongeveer 270 kinderen zonder toestemming van de andere ouder naar het buitenland meegenomen. Dat zijn er zo'n 70 meer dan het jaar daarvoor, meldt de NOS. De stijging valt op na meerdere jaren waarin het aantal zaken juist daalde: in 2024 ging het nog om 200 kinderen.

Vaak rond een scheiding

Bij internationale kinderontvoering door een ouder gaat het meestal niet om vreemden, maar om een vader of moeder die het eigen kind meeneemt, vaak in een conflict rond een scheiding. In ongeveer driekwart van de gevallen is het de moeder die zonder toestemming van de vader vertrekt. Veel ouders beseffen daarbij niet dat het juridisch om ontvoering gaat. "Te vaak horen we nog van ouders 'hoezo doe ik aan kinderontvoering, ik neem toch mijn eigen kind mee?'", aldus Center IKO.

De gevolgen kunnen voor een kind ingrijpend en langdurig zijn. "Nog steeds is elke kinderontvoering er één te veel. De impact op een kind en zijn omgeving is groot en vaak langdurig", zegt directeur Coşkun Çörüz van Center IKO.

Naar welke landen

De meeste kinderen werden meegenomen naar Polen, dat ook in eerdere jaren bovenaan stond. Nieuw in de hogere regionen zijn Spanje en Syrië. De verschillen in regelgeving tussen landen maken een terugkeer soms ingewikkeld; juist bij landen met een afwijkend rechtssysteem kan de teruggeleiding moeizaam verlopen.

De juridische kant

De meeste zaken vallen onder het Haags Kinderontvoeringsverdrag. Dat verdrag regelt dat een kind dat ongeoorloofd is meegenomen, in beginsel snel moet worden teruggeleid naar het land waar het gewoonlijk woont. De rechter in dat land beslist vervolgens over het gezag en de verblijfplaats. In Nederland is de Centrale autoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid het aanspreekpunt voor verzoeken tot teruggeleiding. Het verdrag werkt alleen tussen aangesloten landen; bij landen die het niet hebben ondertekend is een teruggeleiding doorgaans veel moeilijker.

Wat ouders kunnen doen

Center IKO is het landelijke expertisecentrum waar ouders, familieleden en professionals terecht kunnen, zowel bij een dreigende als een al uitgevoerde ontvoering. De organisatie zet sterk in op preventie en voerde vorig jaar honderden preventiegesprekken om een vertrek vooraf te voorkomen. "De toegenomen cijfers onderstrepen het belang van blijvende inzet voor hulp, preventie en bewustwording", klinkt het bij de organisatie.

Ouders die vrezen dat hun kind wordt meegenomen, of van wie het kind al in het buitenland verblijft, kunnen contact opnemen met Center IKO en met de Centrale autoriteit. Ook de politie en gespecialiseerde advocaten en mediators kunnen een rol spelen. Deskundigen benadrukken dat snel handelen belangrijk is: hoe korter een kind in het buitenland verblijft, hoe groter doorgaans de kans op een succesvolle terugkeer.