Het is het soort verhaal waar liefhebbers van middeleeuwse kunst van dromen. Een eeuwenoud handschrift vol verhalen over koning Arthur, tovenaar Merlijn en de zoektocht naar de Heilige Graal is na zo'n 700 jaar uit de schaduw getreden en bij veilinghuis Christie's in Londen onder de hamer gegaan. De opbrengst: 2,24 miljoen pond, omgerekend ruim 2,5 miljoen euro, ruim boven de vooraf geschatte waarde.

Een verborgen schat

Het manuscript, dat de naam Clermont-Tonnerre Graal draagt, dateert van rond 1300. Eeuwenlang bevond het zich in particuliere collecties, waar het grotendeels aan het zicht van onderzoekers onttrokken bleef. Juist die verborgen geschiedenis maakt de verschijning ervan zo bijzonder: het is een van slechts een handvol vergelijkbare handschriften die niet in een openbare bibliotheek of museum belandden, en volgens kenners het oudste en rijkst geïllustreerde exemplaar daarvan.

Kunst op perkament

Wat het handschrift zo waardevol maakt, is niet alleen de tekst maar ook de uitvoering. Het bevat 126 met de hand geschilderde miniaturen, verlucht met bladgoud en felle kleuren. De illustraties zijn geen bijzaak: ze vertellen het verhaal mee, met taferelen uit de Arthurlegende. Een van de opvallendste voorstellingen toont Merlijn in de gedaante van een hert, een beeld dat de verbeelding van de middeleeuwse toehoorder moest prikkelen.

Het begin van een groot verhaal

De teksten in het manuscript horen bij de zogeheten Vulgaatcyclus, een reeks Oudfranse ridderromans die samen het complete verhaal van Arthur en zijn ridders vormen. Dit deel behandelt het vroege begin: de oorsprong van de Graal en de geschiedenis van Merlijn. Daarmee legt het de basis voor alles wat in de latere verhalen volgt, van de Ronde Tafel tot de tragische ondergang van het koninkrijk.

Zorg om de toegankelijkheid

Wie de nieuwe eigenaar is, is niet bekendgemaakt. Dat roept bij wetenschappers gemengde gevoelens op: de verkoop haalt een verborgen meesterwerk in de schijnwerpers, maar of het manuscript nu wél toegankelijk wordt voor onderzoek, hangt af van de koper. Voor cultuurhistorici blijft de hoop dat dit zeldzame venster op de middeleeuwse verhaalkunst niet opnieuw achter gesloten deuren verdwijnt.