Nu het kwik in Nederland recordhoogtes bereikt, is Enschede een van de eerste gemeenten die zwangere vrouwen gericht helpt om koel te blijven. Via het Noodfonds Enschede kunnen zij een bijdrage van maximaal driehonderd euro aanvragen voor maatregelen die hun woning koeler maken.
Ventilator, folie of een schaduwdoek
Het geld is bedoeld voor concrete spullen: een ventilator, warmtewerende raamfolie, een schaduwdoek of een voetenbad. Opvallend is dat er geen inkomensgrens geldt. Niet het inkomen bepaalt of iemand in aanmerking komt, maar het oordeel van een verloskundige of andere zorgverlener, die beoordeelt of de maatregelen nodig zijn en niet al elders worden vergoed. Zo wil het fonds snel en laagdrempelig helpen. De regeling loopt deze zomer, tot half september, en is opgezet als pilot.
Waarom hitte gevaarlijk is in de zwangerschap
Dat hitte voor zwangere vrouwen extra risico's meebrengt, is geen onderbuikgevoel maar onderbouwd door onderzoek. Wetenschappers van onder meer het Erasmus MC koppelden temperatuurdata van het KNMI aan gegevens van ruim twee miljoen Nederlandse zwangerschappen. De conclusie: hitte vergroot de kans op vroeggeboorte en een lager geboortegewicht.
Tijdens de warme zomer van 2023 leidde de hitte volgens dat onderzoek tot honderden extra vroeggeboortes in Nederland. Baby's die langer aan warmte in de baarmoeder werden blootgesteld, wogen gemiddeld wat minder bij de geboorte. Vrouwen in dichtbebouwde achterstandswijken lopen daarbij een groter risico: zulke buurten met weinig groen kunnen flink warmer zijn dan groenere wijken, en koelen 's nachts nauwelijks af.
Voorlopen op de hittezomers
De regeling is bewust een pilot: na afloop worden deelnemers gevraagd naar hun ervaringen, zodat de gemeente kan leren of dit soort gerichte steun werkt — ook met het oog op andere gemeenten en toekomstige warme zomers. Met het Nationaal Hitteplan dat momenteel landelijk actief is, staan zorgverleners sowieso op scherp. Enschede gaat een stap verder door een kwetsbare groep niet alleen te waarschuwen, maar ook de middelen te geven om zich te beschermen.
